Dòchas an aineolais (2) – turas gu Stèisean Inbhir Gàradh #gàidhlig @IFARlyMuseum

Air 7 Lùnastal, chaidh mi gu Stèisean Inbhir Gàradh.  

Bho chionn trì no ceithir bliadhna, cha robh mòran ri fhaicinn aig seann stèisean Inbhir Gàradh idir. Dhùin an stèisean do luchd-siubhail air ais ann an 1933 agus cha deach a chleachdadh idir bho 1947 nuair a dhùin an rathad-iarainn. Bha craobhan agus preasan a’ fàs air feadh làrach na loidhne agus fiù ‘s air an àrd-ùrlar fhèin agus cha bhiodh fios aig duine gun robh stèisean rèile ann uair.

28846001695_9a4bd6e38b_z

An stèisean, an shunter agus an troilidh

 

Bho chionn goirid, ge-tà, chaidh an làrach a chlioraigeadh le Comann Taigh-tasgaidh Stèisean Inbhir Gàradh  agus chaidh trac a chur sìos ri taobh an àrd-ùrlair agus tha soidhne ùr ann. Tha shunter beag ann cuideachd a bhios a’ tarraing nan trèanaichean a dh’aithghearr. Tha coltas stèisein air an làraich a-rithist agus tha planaichean mòra aig a’ chomann gus togalach ùr a thogail agus gus an loidhne a leudachadh gu mu mhìle uile gu lèir.

Nuair a chaidh mi ann, rinn mi rud nach d’rinn duine sam bith bho 1933 – chaidh mi air trèana do luchd-siubhail! Air an latha fosgailte aca, bha seòrsa troilidh-rèile aig a’ chomann gus tursan trèana a thoirt do dhaoine.

Seo bhideo a thog mi den loidhne air fad – chan eil e ach goirid aig an àm seo ach tha i gu bhith a’ fàs!

 

Bha cothrom agam coinneachadh ri cuid de na buill de chomataidh comann an taigh-tasgaidh: Christopher Ellis, Mark Bowman agus Bill Hall agus bha iad uile cho laghach sa ghabhas agus bha deagh chomhradh againn mun rathad-iarainn agus mu cho doirbh sa bha e rathad-iarainn a thogail às ùr air a’ Ghàidhealtachd.

Às dèidh turais air an loidhne, dh’fhàs an aimisir gu math dona le gaoth àrd agus uisge agus cho-dhùin mi gun robh an t-àm ann falbh.

B’ e am plana agam coiseachd ri taobh a’ chanàil gu Drochaid an Aonachain gus an trèana a ghlacadh dhachaigh. Bha an t-sìde cho dona, gè-ta, is nach robh mi ag iarraidh cuairt 15 mìle a ghabhail san uisge is mar sin, dh’fheuch mi ris am bus fhaighinn.

Nuair a thàinig e, ge-tà, bha e làn agus cha b’ urrainn dhomh dhol air bòrd. Mar a bha e, ge-tà, bha piseach air tighinn air an t-sìde is mar sin, cho-dhùin mi gum biodh e a cheart cho math dhomh coiseachd.

28741033382_96afd66fec

Droch mhearachd! Bha deagh chuairt agam airson 5 no seachd mìle agus an uair sin, bha dìle bhàite ann agus dh’fhàs mi bog fliuch – cho fliuch ris a’ chù – ged a bha aodach uisge-dìonach orm.

Feumaidh mi a ràdh, ge-tà, gu bheil Slighe a’ Ghlinne Mhòr àlainn agus gu bheil tòrr de làrach na seann rathad-iarainn ri fhaicinn bhon t-Slighe.

Às dèidh beagan uairean a thìde, ràinig mi Geàrr Lochaidh agus bha mi mu mìle no dhà an iar air Commando Monument nuair a dh’fhàs e gu math follaiseach gun caillinn an trèana agam dhachaigh. Bha e às dèidh 5f agus bha an trèana agam gu bhith ann aig 5.37 no mar sin. B’ urrainn dhomh an cadailiche (an sleeper) fhaighinn gu Glaschu leis an tiocaid agam, ach bhiodh agam ri fuireach aig stèisean Drochaid an Aonachain is mi cho fliuch ris a’ chù fad 3 uairean a thìde no mar sin!

Bha mi a’ faireachdainn gu math fliuch, gu math gòrach is gu math duilich nuair a stad càr a bha a’ dol seachad orm. Bha an dràibhear, Ethel à Drochaid an Aonachain, a’ dràibheadh dhachaidh air an t-slighe dhan eaglais agus nuair a chunnaic i cho fliuch sa bha mi, thabhainn i lioft dhomh. Nach mi a bha taingeil!

Ràinig mi an stèisean goirid às dèidh sin ach bha mi ro anmoch – bha e coltach gun robh mi air an trèana a chall. Bha mi a’ leughadh a’ chlàr-ama agus a’ planadh dè dheidhinn an uaiar sin nuair a mhothaich mi gun robh daoine air an àrd-ùrlar airson trèanaichean gu deas. Choisich mi a-null agus dh’fhaighnich mi de bhoireannach snog cuine a bhiodh an ath thrèana gu deas ann.

“O” arsa ise “I saw you walking over here so slowly and I thought you knew something we didn’t – the train’s late and it should be here any minute. I thought you knew that there was a delay but you obviously walked over the footbridge so slowly because of the optimism of ignorance!”

Thuirt mise – “dòchas an aineolais agus casan goirt!”

Thàinig an trèana an uair sin agus bha mi air leth taingeil. Cheannaich mi cofaidh agus bha mi a’ dol a dhol dhan taigh-beag airson aodach tioram a chur orm gus am bithinn blàth air an t-slighe fhada dhachaigh. Bha mi cho sona ri bròg gus an do mhothaich mi gun robh mo bhaga – a bha supposed a bhith uisge-dìonach – cho fliuch as bha mi fhèin agus gun robh an t-aodach sa bhaga na bu mhìosa na an t-aodach a bh’ orm mar-thà!

Às dèidh beagan mhìonaidean bha mi air chrith leis an fhuachd agus a’ faireachdainn gu math goireach gus an do chuimnich mi gun robh space blanket sa bhaga. Dh’fhosgail mi e, chuir mi ummam e – bha coltas bratag psychadeligeach orm – agus bha mi a’ faireachdainn tòrr nas fhèarr is nas blàithe ged a bha mi a’ faireachdainn rud beag gòrach.

Cò a chì mi mar sin co-dhiù, dh’fhaighnich mi dhìom fhèin – agus an uair sin, thàinig co-obraiche agam bhon oifis air bòrd na trèana aig Raineach!

Bha fìor dheagh thuras agam dhachaigh. Mar as àbhaist, bha trèana loidhne na Gàidhealtachd an Iar mar phàrtaidh air cuibhlean. Bha i loma làn de dhaoine à diofar àiteachan – tòrr Ghearmailitis is Dùidis is Fraingis rin cluinntinn cho math ri Beurla à Alba, Sasainn is na Stàitean Aonaichte le tòrr dhaoine a’ tilleadh dhachaigh às dèidh dhaibh Slighe na Gàidhealtachd an Iar a’ dhèanamh. Bha deoch is gaireachdainn is sgeulachdan gu leòr ann.

Mo chomhairle dhuibh – rach gu Stèisean Inbhir Gàradh – ach thoirt sùil air aithris na sìde mus fàg thu an taigh!

Alasdair

staran@tesco.net

28770023151_be09f22138

An fo-rathad a-steach gu Stèisean Inbhir Gàradh

 

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn, rathaidean-iarainn dùinte, Rathaidean-iarainn glèidhte, treanaichean, Uncategorized | Air a thagadh , , , , , | 1 bheachd

Turas gu Eileanan nan Caorach is Eilean na Deasgabhalach a’ dol air adhart?? #Gàidhlig

Dh’aithris mi an seo bho chionn goirid gun robh mi air m’ ainm a chur air adhart ann an co-fharpais gus turas ‘liosta-bucaid’ a bhuannachadh do dh’Eilean na Deasgabhalach (Ascension Island) is na h-Eileanan Fàclannach.

 

29077473612_3f9d163945_z

 

Taing mhòr mhòr dhan a h-uile duine a bhòt dhomh sa cho-fharpais. Fhuair mi 86 bhòt uile gu lèir agus bha mi sa phrìomh 10 is mar sin, tha mi gu bhith a’ dol air adhart don phannal breithneachaidh a nì an co-dhùnadh mu dheireadh.

 

Chuala mi bho chionn latha no dhà gu bheil mi gu bhith a’ faighinn duais. Chan eil fhios agam an e an duais mhòr a bhios ann no an duais ‘runner up’ – suas ri £100 a dh’ionnsaigh an adventure ‘liosta bucaid’ a thagh mi. Ma gheibh mi an duais ‘runner up’ chì mi an ceadaich iad mi a dhol gu Gibraltar no do na h-Eileanan Tarsaing (na h-Eileanan Beaga) ann an Alba.

Chì sinn dè thachras ach bu toil leam taing a thoirt dhan a h-uile duine a bhòt dhomh!

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Air a thagadh , , , , , , , | Sgrìobh beachd

Dòchas an aineolais (1) – turas gu Stèisean Inbhir Gàradh #gàidhlig @IFARlyMuseum

Chan àbhaist dhomh a bhith ann an Stèisean Busaichean Bhochanan aig 6m ach sin far an robh mi Didòmhnaich sa chaidh.

Agus abair gur e turas inntinneach a bh’ ann!

steisean nam bus

Stèisean nam Busaichean, Glaschu, 6.30m

Mhothaich mi an tòiseach gun robh bus ann gu Tír Chonaill agus gun robh busaichean fiù’s ann dhan Phòlainn. Chan ann air dùthaich eile a bha mi ag amas idir an turas seo, ge-tà, ach air Gàidhealtachd na h-Alba.

Agus bha e na adhbhar toileachais mòr dhomh cuideachd faighinn a-mach gum bi an càfe ann an stèisean nam busaichean a’ fosgladh aig 6.30m fiù’s air an Dòmhnaich.

Mar sin, bha mi ag òl cofaidh agus a’ beachdachadh air turas bus gu Gàidhealtachd Dhùn na nGall nuair a nochd am bus agam – an 916 dhan Eilean Sgitheanach. Cha robh mi gu bhith a’ dol fad na slighe, ge-tà, ach dìreach gu Inbhir Gàradh gus rathad-iarainn ùr Inbhir Gàradh is Chille Chuimein fhaicinn.

Tir Chonaill 1

Bha am bus gu math làn agus chanainn gun robh a’ mhòr-chuid den luchd-siubhail à thall thairis le gu leòr Gearmailtich, Ameireaganaich, Spàinntich agus Duidsich air bòrd.

Bha mi a’ coimhead air adhart ris an turas seo oir cha robh mi air an A82 bho chionn fhada. Mar as trice, nuair a bhios mi a’ dol dhan Ghaidhealtachd an Iar – dhan Ghearastan no dhan Eilean Sgitheanach, bidh mi a’ dol ann air an trèana. Air a’ bhus tha thu a’ dol air slighe gu math eadar-dhealaichte agus a’ faicinn seallaidhean gu math diofraichte.

Dh’fhàg am bus aig 6.50 agus às dèidh stad airson 10 mionaidean ann an Taigh an Droma agus airson 15 mionaidean sa Ghearastan (cha mhòr nach do chaill sinn thriùir Spàinnteach ann a bha rud beag slaodach a’ tilleadh….), ràinig sinn Inbhir Gàradh aig mu 11m.

Cha robh mi a’ dol gu baile Inbhir Gàradh fhèin, ge-tà, ach gu drochaid-thionndain  (swing bridge) Lagain beagan a deas air.

Carson?

Bha mi a’ dèanamh air Stèisean Inbhir Gàradh. Tha an stèisean seo dìreach air cùlaibh Pàirce Uisge a’ Ghlinne Mhòir .

Bha an stèisean seo air Rathad-iarainn Inbhir Gàradh is Chille Chuimein, loidhne eadar Loidhne na Gàidhealtachd an Iar aig Drochaid an Aonachain agus Cille Chuimein.

Rathad-iarainn Inbhir Garadh is Chille Chuimein

Cha robh an loidhne seo idir soirbheachail. Dh’fhosgail i mar a’ chiad ceum ann an iomairt gus rathad-iarainn  a thogail gu Inbhir Nis taobh a’ Ghlinne Mhòir ach cha deach an loidhne riamh a tuath air Cille Chuimein agus cha robh trafaig gu leòr ann air a shon .

Cha do mhair seirbheisean rèile ro fhada – dìreach bho 1903 gu 1933 airson luchd-siubhail, agus dhùin an loidhne uile gu lèir ann an 1947 – bliadhnaichean mus robh sgeul air Beeching (Tuiteam gun Èirigh air agus Leac air a Bheul).

Ma thèid thu ann air a’ bhus, chì thu tòrr de làrach na loidhne bhon A82 eadar Inbhir Ghlaoidh agus Inbhir Gàradh. Tha an t-seann loidhne os cionn an rathaid agus chìthear tòrr drochaidean.

Bha Rathad-iarainn Inbhir Gàradh is Chille Chuimein cho mi-shoirbheachail is gun robh am far-ainm air ‘An Rathad-iarainn nach bu chòir a bhith air a thogail’.

28769871611_bbfc817249_z

Ach tha buidheann a-nis den bheachd gum bu chòir cuid dheth a bhith air ath-thogail – Taigh-tasgaidh Stèisean Inbhir Gàradh.

Tha a’ bhuidheann air loidhne ghoirid a thogail aig Stèisean Inbhir Gàradh agus tha iad air loco beag a cheannach. Tha iad air an làrach air fad a chlìoraigeadh agus tha iad air trac a chur sìos. Bho chionn trì bliadhna, cha robh ann ach talamh fàs ach a-nis, tha coltas stèisean air an àite a-rithist. Tha an t-àite nas fhasa a lorg na bha e cuideachd oir tha slighe baidseagal nàiseanta ùr eadar Inbhir Nis agus an Gearastan a’ dol seachad air, agus a’ cleachdadh pàirt den làrach aig an rathad-iarainn.

Ri leantainn…

Alasdair

Air m’ipod: Duolinguo – Gaeilge agus Esperanto, an leabhar-claisneachd agam: Personal: Jack Reacher 19 – Lee Child.

Air a phostadh ann an A' Ghàidhealtachd, Ath-fhosglaidhean, rathaidean-iarainn, rathaidean-iarainn dùinte, Rathaidean-iarainn glèidhte | Air a thagadh , , | 1 bheachd

The South Lanarkshire Chainsaw Massacre – Rathad-iarainn Leadhills is Wanlockhead #gàidhlig

Nan robh am film the Texas Chainsaw Massacre suidhichte ann an Alba seach anns na Stàitean Aonaichte, tha fhios agam far am biodh e stèidhichte.

3016628-poster-p-1-leatherface-speaks-chainsaw-massacre-star-revisits-sweltering-house-of-horror_0

Leadhills agus/no Wanlockhead.

Dà bhaile bheag iomallach air a’ chrìch eadar Siorrachd Lannraig is Siorrachd Dhùn Phris aig ceann rathad gu math cugallach – far nach eil poileas ann agus far nach cluinn duine sam bith na sgreuchan agad!

Chan eil e gu diofar nuair a bha mi ann – chan fhaca mi duine sam bith air an t-sràid riamh. Agus tha adhbhar ann air sin – chanainn gu bheil iad uile a’ feitheimh air cùl nan cùirtearan aca is iad a’ feitheimh ris an àm cheart airson tighinn a-mach gus do mharbhadh le sàbh-sèine!.

Carson a bhios mi a’ dol ann, ma tha?

Mar thoradh air Rathad-iarann Leadhills is Wanlockhead – an rathad-iarainn as àirde ann an Alba!

28369858735_83328283ed

Chaidh an rathad-iarainn seo eadar Elvanfoot (air prìomh loidhne a’ chosta an iar) agus Leadhills is Wanlockhead fhosgladh ann an 1901 agus dhùin e ann an 1938.  ‘S e rathad-iarainn gèidse choitchinn a bha seo ach chaidh pàirt dheth eadar Leadhills agus Glengonnar ath-fhosgladh mar rathad-iarainn caol-ghèidse do luchd-turais ann an 1987.

Ged a tha Wanlockhead anns an ainm, cha d’ràinig an rathad-iarainn am baile fhathast. Bha làrach na seann loidhne eadar Glengonnar agus Wanlockhead air an talamh a aig tuathanach a bha fada an aghaidh an rathaid-iarainn agus chuir e bacadh air a’ ghnothach fad cha mhòr 30 bliadhna.

27754205693_78710dfb29

Gu fortanach, tha an tuathanach a-nis air an teanantachd  aige a leigeil seachad agus tha aonta ann a-nis eadar an t-uachdaran agus an rathad-iarainn gun tèid an loidhne a leudachadh gu Wanlockhead – mu dheireadh thall – cho fad’s nach tèid luchd-obrach na loidhne a mharbhadh le daoine chraicte le sàbhan-sèine!

28125302470_1cb054073f

Ciorstaidh is Eubha agam aig Glengonnar – nas craicte is na cunnartaiche na rud sam bith san Texas Chainsaw Massacre!

Alasdair

p.s – gabh mo leisgeul ma tha thu à Leadhills no Wanlockhead – tha mi cinnteach nach eil na bailtean cho dona sin. Cuimhnich – tha mise a Stepps ann an Siorrachd Lannraig a Tuath agus tha fios gu bheil sin tòrr nas miosa!

Air a phostadh ann an Ath-fhosglaidhean, caol-ghèidse, rathaidean-iarainn, Uncategorized | Air a thagadh | 1 bheachd

Turas gu Eilean nan Caorach? #gàidhlig

Tha mi a’ gabhail pàirt ann am farpais an-dràsta gus ‘bucket-list adventure’ a bhuannachadh. Seo co-fharpais aig an deoch CapriSun anns am buannaich cuideigin fortanach £2000 gus rudeigin air air an liosta-bhucaid aca a dhèanamh.

Bidh thu a’ cur a-steach an rud air an liosta-bhucaid agad agus bi daoine a’ bhòtadh air na molaidhean tro na meadhanan sòisealta. Thèid na molaidhean a gheibh an àireamh bhòtaichean as motha air adhart dhan ath ìre agus bhòtaidh pannal air a’ bhucket-list adventure as fheàrr.

Dè tha mise a’ cur air adhart? Turas gu Eilean na Deasgabhalach  (Ascension Island) agus na h-Eileanan Fàclannach (Falkland Islands)! Carson? Uill, is toil leam eileanan beaga iomallach is dùthchannan beaga. Bu toil leam a dhol gu Seòrsia a Deas, St Helena, Tristan Da Cunha is Pitcairn cuideachd – ach bhiodh fada a bharrachd air £2000 nòt a dhìth orm gus sin a dhèanamh!

Na preasantan co-latha-breith agam! #colathabreith #colabreith #gàidhlig

A photo posted by Alasdair MacCaluim 🚃 (@alasdairmaccaluim) on

Co-dhiù, ma gheibh mi cothrom a dhol gu na h-Eileanan Fàclannach – no Eileanan nan Caorach mar a th’ orra sa Ghàidhlig cuideachd uaireigiin, mus dèan mi dad eile, tha mi a’ dol a dh’fhaicinn na tha air fhàgail den rathad-iarainn. Seadh, bha rathad-iarainn anns na h-Eileanan Fàclannach uair.

Falkland_Island_Express_of_Camber_Railway

The Falkland Islands Express, Stanley

B’e seo an Camber Light Railway (1915-192?). Chaidh an rathad-iarainn seo, a bha mu 3.5 mìle a dh’fhaide le gèidse de 2′ – a thogail gus ionad-rèidio a thogail faisg air Stanley agus gus connadh a chumail ris.

Ged nach do mhair an rathad-iarainn ro fhada, tha làrach na loidhne fhathast ann agus tha na h-einnseanan fhathast a’ mairsinn. Tha na h-einnseanan ann an droch staid ach tha dòchas ann gun tèid an sgeadachadh latha dè na làithean.

Nach biodh e math nan rachadh beagan den t-seann loidhne ath-thogail airson luchd-turais.

Ma tha thu airson mo cuideachadh airson a dhol gus na tha air fhàgail den rathad-iarainn seo fhaicinn, bhiodh e sgoinneil nam b’ urrainn dhut bhòtadh air mo shon (saor is an-asgaidh) air làrach-lìn CapriSun.

Alasdair

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn dùinte, Uncategorized | Air a thagadh , , , , | 4 beachd(an)