Mae polisi newydd yma – dim Saesneg o gwbl! #gaidhlig

Rinn mi clas Wlpan Cuimris an Dùn Èideann le mo dheagh charaid Carol Zall bho chionn 20 bliadhna no mar sin. ‘S e deagh neach teagaisg a th’ann an Carol agus bha tòrr abairtean èibhinn ann a tha air mo theanga fhathast mar “oes newyd deg ceiniog gyda chi” (a bheil briseadh agad air 10 sgillinn!) agus “rhaglen arall o Batagonia? does bosib!” (prògram eile à Patagonia? Do chreidsinneach!).

Ged nach do chum mi orm le mo chuid Cuimris, bha e gu math feumail is gu math inntinneach. Bha mi a’ smaoineachadh air abairt Cuimris eile bhon chlas bho chionn goirid: “mae poilisi newydd yma – dim Saesneg o gwbl!” (“Tha poileasaidh ùr ann – gun Bheurla idir!”).

Tha poileasaidh ùr agam a-nis cuideachd. Chan ann a thaobh na Beurla (oir cha bhi mi ga cleachdadh an seo co-dhiù) ach a thaobh a’ chàir. Gun chàr idir! San àm a dh’fhalbh, airson a dhol gu rathaidean-iarainn glèidhte a bha doirbh a ruigsinn, bhithinn a’ dol ann sa chàr. Tha tòrr aca ann an àiteachan dùthchail agus ann an àiteachan a tha uamhasach fad air falbh bhon lìonra rèile. A-nis, tha mi a’ dol a dhèanamh mo dhithcheall a dhol air a h-uile turas air còmhdhail phoblach. Ma tha seirbheis bus idir ann, cleachdaidh mi e, no mur eil, thèid mi dhan stèisean rathad-iarainn as fhaisg orm is gheibh mi càr air mhall an sin airson nam miltean mu dheireadh.

Rathad-iarainn Tynedale a Deas, Alston, Cumbria (Cumberland). Tha seo air leth doirbh a ruighinn mur eil càr agad – chan eil bus ann a h-uile latha!

Bidh mi ag aithris air mar a thèid leum air a’ bhloga seo.

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Air a thagadh , , | Sgrìobh beachd

Am Platapas Mall a’ dèanamh air na Crìochan! #gàidhlig

Bidh daoine aig a bheil ùidh ann an rathaidean-iarainn air bhioran mun àm seo den bhliadhna oir ‘s ann aig deireadh a’ Ghiblein gach bliadhna a thèid clàran-ama rèile an t-Samhraidh fhoillseachdh.

‘S e a’ cheist as motha a bhios daonnan ann – a bheil seirbhisean ùra ann?

Agus am-bliadhna, ‘s e an fhreagairt a th’ann gu bheil gu dearbha fhèin.

Tha an clàr-ama airson rathad-iarainn nan Crìochan a-nis air ri fhaiginn agus bidh seirbheisean a’ tòiseachadh san t-Sultain – 45 bliadhna bho dhùin an loidhne.

Sin naidheachd mhòr, nàiseanta chudromach ach a bharrachd air sin, tha deagh naidheachd ann a thaobh na loidhne agam fhèin. Tha seirbheisean Didòmhnaich gu bhith ann air loidhne Canàl Phàislig airson a’ chiad turais riamh agus bidh cothom agam a dhol a-staigh dhan bhaile air a’ Phlatapas Mhall (trèana loidhne Chanàl Phàislig) air an Dòmhnaich mu dheireadh thall.

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Sgrìobh beachd

The House on Haunted Hill – turas goirid air loidhne fhada #gaidhlig

Ma bhios tu ann an Stèisean Sràid na Banrighinn mu 08:21 agus mu 12:21, chì thu tòrr dhaoine neo-àbhaisteach a’ feitheimh ri trèana.

An àite deiseachan neo jeans is lèintean-t, mar as trice, ‘s e waterproofs is bòtannan coiseachd a bhios orra. Agus an àite màileid no baga làimh a bhith aca, bidh bagaichean mòra mòra aig tòrr a tha làn stuthan campachaidh, slatan iasgaich is eile. Agus gu tric, bidh cù no dhà ann cuideachd.

Tha na daoine seo nas eadar-nàiseanta is ioma-chànanach na an luchd-siubhal àbhaisteach agus am measg nan cànanan seo, cluinnidh tu a’ Ghàidhlig.

A bheil fhios agad dè an trèana air a bheil mi a-mach fhathast?

Trèana loidhne na Gàidhealtachd an Iar gu Malaig/An Gearastan/An t-Òban!

Soidhne aig Baile Eilidh Àrd (HLU)

Chaidh mi fhèin is an teaghlach air an trèana seo Dihaoine na Ceusta ach cha robh sin a’ dèanamh air costa an iar na Gàidhealtachd idir, ach air àite gu math nas fhaisg oirnn – Baile Eilidh.

Fhuair sinn ballrachd den Urras Nàiseanta airson na Nollaig agus chuir sinn romhainn dhol gu Hill House, taigh mòr a chaidh a dhealbhadh le Charles Rennie Mackintosh.

Tha an taigh tòrr nas fhaisg air stèisean Baile Eilidh Àrd na ri prìomh stèisean a bhaile, Baile Eilidh Meadhain agus ma thèid thu air an trèana dhan stèisean àrd, cha leig thu leas coiseachd suas rathad gu math cas dhan taigh. Ma tha thu airson a dhol ann, ge-tà, thoir an aire nach bidh mòran trèanaichean a’ stad ann.

 

Clas 156 aig Baile Eilidh Àrd (HLU)

Ged nach robh sinn air an trèana ach airson lethuair a thìde, ‘s e deagh thuras a bh’ ann oir chan eil trèana air an t-saoghal coltach ri trèana na Gàidhealtachd an Iar. Tha atmosphere sònraichte aig an t-seirbheis seo a tha gu tur eadar-dhealaichte ri trèana àbhaisteach eadar-chathrach no trèana choimiutairean. Is e trèana nan aislingean a tha seo oir tha cha mhòr a h-uile duine oirre a’ dol air saor-làithean no turas iasgaich no gu bhith a’ sreap Beinn Nibheis no a’ dol do na h-eileanan no dhan t-Sabhal Mhòr no rudeigin eile mar sin. Seo a’ chiad turas aig tòrr aca do dh’Alba fiù’s agus bidh daoine daonnan a’ gàireachdainn is a brudhinn mu na tursan aca.

Cù air loidhne na Gàidhealtachd an Iar

Tha na seallaidhean mìorbhaileach, fiù’s mus bidh thu fada a-mach à Glaschu. Tha an trèana a’ dol air loidhne Chnoc Màiri an tòiseach is an uair sin air loidhne Chluaidh a Tuath. Ged a thòisicheas an loidhne ann an sgìrean gu math bochd de Ghlaschu is de Shiorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar*, tha e an uair sin a’ ruith faisg air an abhainn far a bheil seallaidhean brèagha de linn Chluaidh.

Mar sin, bha sinn ann an deagh shunnd nuair a ràinig sinn Baile Eilidh. Bha deagh latha againn aig an taigh agus chaidh sinn dhachaidh taobh Baile Eilidh Mheadhain.

Taigh a’ Chnuic, Baile Eilidh

Alasdair
*A’ gabhail a-staigh An Dàil Mhòr (Dalmuir). B’ àbhaist “Dàil Mhoire” a bhith air an t-soidhne Ghàidhlig an seo ach chaidh atharrachadh dhan “Dàil Mhòir” agus tha mi a’ faicinn carson – feumaidh nach eil mòran àiteachan air an t-saoghal air a bheil coltas nas mì-naoimhe! Faisg air seo cuideachd tha raointean-cluiche Mountblow. Bha mi air trèana air ais bhon Òban bho chionn 10 bliadhna agus chaidh ar stad an seo fad lethuair a thìde. Bha neds an àite a’ tilgeil chlachan air an trèana agus bha eagal mo bheatha orm!

Air a phostadh ann an A' Ghàidhealtachd, Gàidhlig, rathaidean-iarainn | Air a thagadh , , , , | Sgrìobh beachd

Fàilte gu Taigh-òsta Chalifornia – Turas a Lunnainn #gaidhlig

Fhuair mi cothrom a dhol a Lunnainn an t-seachdain sa chaidh airson cuirm ann an Whitehall mu chraoladh Gàidhlig. Abair spaideil!

 

Bha mi air bhioran mun turas seo oir bha cothrom gu bhith agam a dhol gu Àireamh 11, Sràid Dhowning, a bhith a’ fuireach ann an Taigh-òsta air a bheil Taigh-òsta Chalifornia (air m’ ònar!) agus a bhith a’ dol air beagan thrèanaichean fhad’s a bha mi ann!

 

Chaidh mi air an trèana-caideil eadar Glaschu (GLC) is Euston (EUS). Ghabh mi cofaidh is deòchag mus deach mi dhan leabaidh agus thug sin dhomh cothom smaoineachadh agus a bhith a’ planadh mo dhà latha ann an Lunnainn.

 

An trèana-oidhche ann an Glaschu a’ feitheimh ri siognal uaine gu Lunnainn

Agus bha beagan planaidh a dhìth orm. Tha mi a-nis deiseil leis an targaid agam a dhol air a h-uile rathad-iarainn agam ann an Alba agus tha mi a-nis air tòiseachadh air na siostaman meatro uile ann an Alba, Sasainn is Èirinn (faic an liosta gu h-ìosal). Rinn mi gu leòr de dh’Underground Lunnainn mar-thà ach bha mi airson barrachd a dhèanamh. Cho-dhùin mi gun robh mi airson a dhol air loidhne a’ Phiccadilly, Loidhne Bakerloo agus airson a dhol air Tramlink Lunnainn. Rinn mi pàirt de Tramlink mar-thà agus bha mi airson a’ chòrr den t-siostam fhaicinn.

 

Às dèidh sgrùdadh a dhèanamh air mapaichean tiub, cho-dhùin mi gun rachainn gu Harrow & Wealdstone air an Overground, air a’ Bhakerloo air fad bho Harrow & Wealdstone gu Elephant and Castle agus an uair sin, gum faighinn trèana eadar Aileabhan is Caisteal agus Beckenham Junction far am faighinn an trama gu Croydon.

 

Mapa Tramlink Lunnainn

An uair sin, leugh mi leabhar snog mu dhithis pheathraichean a cheannaich eilean sa Chòrn – Eilean Looe.

IMG_5358

An ath mhadainn, chaidh na planaichean mar as còir. Thog mi dealbhan gu leòr aig Harrow is Wealdstone aig deireadh a’ Bhakerloo Line . Fhuair mi a-mach às dèidh làimh gun do thachair tubaist uamhasach san stèisean ann an 1952 anns an do bhàsaich 112 duine.

 

Stoc 1972 agus trèana Overground, Harrow & Wealdstone

Is iad na trèanaichean Bakerloo is Piccadilly an fheadhainn as sine anns an lìonra agus iad a-nis còrr is 40 bliadhna a dh’aois. Tha mi uamhasach measail orra agus bha mi airson dealbh no dhà a thogail mus tèid trèanaichean ùra a chur nan àite.

 

Ach dh’fhaodte gum bi cothrom am faicinn fiù’s às dèidh sin oir tha a h-uile coltas ann gun tèid cuid de na trèanaichean seo gu Eilean Wight latha de na làithean oir is e trèanaichean tiub a dh’fheumas iad airson rathaidean-iarainn Eilein Wight, mar a dh’aithris mi roimhe.

 

Chì thu dè cho beag sa tha na trèanaichean tiub an seo oir tha an dà chuid Underground agus Overground a’ ruith air an aon trac còmhla (agus iad wombling free!) agus tha na trèanaichean àbhaisteach cha mhòr an dà uiread cho mòr ris na trèanaichean tiub.

 

Nuair a tha mi a’ siubhail, ‘s toil leam a bhith ag èisteachd ri ceòl co-cheangailte ris an àite anns a’ bheil mi. Chaidh an trèana tro Wembley far an d’rugadh Keith Moon nach maireann, drumadair a’ Who agus thug sinn deagh leisgeul dhomh èisteachd ri Live at Leeds.

 

‘S ann à Lunnainn a tha Iron Maiden cuideachd agus bha mi ag èisteachd riutha air an tiub cuideachd. Bha boireannach a’ toirt droch shùil orm fhad’s a bha mi ag èisteachd riutha agus mhothaich mi an uair sin gun robh mi air a bhith a’ cluich “giotàr adhair” ri Flight of Icarus gun fhiosta dhomh. Ubs!

 

Aig Ailbhean is Caisteal, thog mi dealbh den ìomhaigh ainmeil den eileabhan le caisteal air a dhruim. Tha tòrr thogalaichean grànda ann bho na 1960an ann agus thug e orm smaoineachadh air a’ bhideo airson Foxy Lady leis an Jimi Hendrix Experience far an robh boireannach a’ ruith tro ionad siopadaireachd is càrlann concrait.

 

Ailbhean is Caisteal

‘S e rud eile a tha math mu Ailbhean is Caisteal gu bheil dealbhan tacky de dh’ailbeanan sa h-uile àite. Tha e car coltach ri Broxburn ann an Lodainn far a bheil dealbhan de bhruic air feadh a’ bhaile.

 

Agus leis a sin, chaidh mi air adhart do Beckenham Junction air “an trèana mhòr” agus ghlac mi an trama ann. Còig mionaidean a-mach a’ Beckenham Junction, tha thu a-mach air an dùthaich agus faisg air stad trama Birkbeck, tha an cladh as motha a chunnaic mi riamh. Chaidh mi far an trama ann an Arena agus rinn mi air Elmers End, terminus eile air an t-siostam trama agus air ais gu Arena far an d’rinn mi air Croydon an Iar. Tha tramaichean Croydon (no Lunnainn Tramlink) fìor mhath – luath, goireasach agus air an sgaradh bhon trafaig airson a’ mhòr-chuid den t-slighe.

 

London Tramlink – stad trama Arena

An uair sin, chaidh mi air ais a meadhan Lunnainn airson coinneachadh ri caraid ann an St Pancras.

 

Ann an St Pancras, choinnich mi ri caraid air an do choinnich mi air Twitter – Anndra Ditton aig a bheil am bloga Confessions of a Scottish Gaelic Learner. Abair gaisgeach is abair gu bheil deagh Ghàidhlig aige! Agus abair gu bheil deabh obair aige – tha e ag obair air an Eurostar eadar Lunnainn, An Fhraing agus a’ Bheilg.

 

Anndra Ditton aig a bheil am bloga Confessions of a Gaelic Learner

Chòrd an latha rium glan.

 

Alasdair

Siostaman meatro a rinn mi:

Rinn mi an fheadhainn seo air fad:

Subway Ghlaschu

Tramaichean Dhùn Èideann

Tyne and Wear Metro

London Underground: Bakerloo Line, Victoria Line, Waterloo and City Line

Docklands Light Railway

Tramlink Lunnainn

Rinn mi pàirt de na siostaman seo:

Tramaichean Nottingham

A h-uile loidhne eile aig London Underground (ach a-mhàin am Metropolitan)

London Overground

 

 

Air a phostadh ann an London Underground, rathaidean-iarainn, tramaichean | Air a thagadh , , , , | Sgrìobh beachd

Karl Marx – He’s got cat class and he’s got cat style! #gàidhlig

‘S iomadh rud a chì fear a bhios fada beò. Agus is iomadh rud a chì fear a bhios fada air trèanaichean!

Dh’ionnsaich mi seo an-diugh agus mi ann an Lunnainn. Chaidh mi airson turas air an Northern Line* agus bha sin fhèin inntinneach gu leòr ach mar a thachair e, bha an latha agam na b’ inntinniche na bha mi an dùil an toiseach.

 

An Northern Line

Leis an fhìrinn innse, chan eil mi ro dhèidheil air an Northern Line. Tha diofar mheuran ann agus air a’ mhapa, tha i coltach ri paidhir fònaichean-cluaise a tha ann an snaidhm. Chan eil ainm na loidhne uamhasach freagarrach nas motha oir tha an Northern Line  a’ dol nas fhaide a deas na loidhne sam bith eile air an tiub.

Cha robh ach dà rud ann a ghlac m’ ùidh: Mornington Crescent (air am bi thu eòlach ma dh’èisteas tu ri I’m sorry I haven’t a clue air Radio 4) agus meur-loidhne Mill Hill East. Tha an loidhne ghoirid seo bho Finchley Central ainmeil oir ‘s e an Dollis Brook viaduct an t-àite as àirde air lìonra London Underground.

Mill Hill East

Chaidh mi Mill Hill East is air ais agus bha mi a’ beachdachadh air dè a dhèanainn an uair sin nuair a chuimhnich mi gun robh Karl Marx air a thìodhlacadh ann an Cladh Highgate a tha faisg air stèisean Archway.

Thòisich rudan air fàs inntinneach an uair ain. Chunnaic mi tùr air a bheil Archway Tower agus chuimhnich mi gun robh òran aig New Model Army mu dheidhinn air a’ chlàr sgoinneil aca Thunder and Consolation (1989) mu na làithean nuair a bha an DSS san tùr.

Dìreach beagan slatan air falbh, chunnaic mi statue beag cloiche de chat Dick Whittington. A rèir coltais, thathar ag ràdh gur ann san àite sin a chuala e na clagan a dh’innse dha gun robh e gu bhith na mhèir air Lunnainn.

Cat Dick Whittington

Tha cait air feadh an àite le dealbhan de chait sa h-uile àite, fiù’s air suaicheantas an ospadail ionadail.

Choisich mi tron phàirc dhan chladh agus fhuair mi bileag is mapa bhon bhùth. Chaidh mi a dh’ fhaicinn uaigh Karl Marx agus lorg mi uaigh Douglas Adams cuideachd. Soraidh leat is taing airson an èisg a charaid!

‘S e cladh fìor inntinneach a th’ann. Chan eil na clachan uaighe ann an sreathan is loidhnichean mar a tha iad ann ann an cladhan eile. Chan eil òrdugh sam bith ann a rèir coltais agus a bharrachd air seo, tha tòrr chraobhan is preasan air feadh an àite agus tha e gu math cnapach cnocach.

Ged is e cladh a th’ann, ‘s e àite sàmhach brèagha a th’ann a tha loma-làn beatha a th’ ann. Tha e gu math iomchaidh gu bheil Marx còir air a thìodhlacadh ann an àite cho anarcach!

 

Bha tòrr diofar chànanan air na clachan uaighe a’ gabhail a-steach Pòlainnis, Eabhra, Sìnis agus Ladainn gu leòr. Thug sinn orm smaoineachadh air turas a ghabh mi gu cladh ann an Glaschu far an robh tòrr Iùdhaich air an tìodhlacadh agus far an robh na clachan uaighe sgrìobhte san Eabhra – ged is e a’ Bheurla a’ phrìomh chànain is an cànan as treasa a bhiodh aig a’ mhòr-chuid aca. A dh’ aindeoin sin, bha an cànan cho cudromach dhaibh is gun do chuir iad air na clachan uaighe i. Ghluais sin mo chridhe.

Nuair a bha mi a’ smaoineachadh air sàr ghaisgich, chuimhnich mi gu bheil plac gorm air seann taigh Jimi Hendrix ann am Mayfair. Mar sin, chaidh mi gu Bond Street air an tiub agus thog mi dealbh dheth.

Taigh Sheumais Mhòr MhicEanraig

Às dèidh cofaidh le mo charaid Emma a tha a’ fuireach ann an Lunnainn, cho-dhùin mi gum bu chòir dhomh carragh-cuimhne do ghaisgeach eile fhaicinn! ‘B e seo ìomhaigh Paddington anns an stèisean a thug ainm dhà.

Latha nan iomadh gaisgeach!

“Karlo Marx and Fredrich Engels Came to the checkout at the 7-11 Marx was skint – but he had sense Engels lent him the necessary pence” (the Clash, Magnificent Seven)

Alasdair

*Tha mi ga fhàgail sa Bheurla oir nan canainn Loidhne a’ chinn a Tuath ris, bhiodh daoine a’ smaoineachadh gur e loidhne Inbhir Ùige/Inbhir Theòrsa a bha mi a’ ciallachadh seach an tiub!

Air m’ ipad: Iron Maiden Piece of Mind (1983) – 8/10; Judas Priest Sad Wings of Destiny (1976) – 9/10

Air a phostadh ann an London Underground | Air a thagadh , , , , | Sgrìobh beachd