Cuidich a’ Chòrnais! #Gàidhlig #Kernewek

Sgrìobh mi post bloga an-uiridh mu rathaidean-iarainn agus cànan na Cùirne.

Ma tha ùidh agad anns a’ Chòrn agus anns a’ Chòrnais, tha mi an dòchas gun còrd na sgrìobh mi riut.

pellgewsewgh

Tha a’ Chòrnais a-nis ann an cunnart. Tha Riaghaltas Bhreatainn air innse bho chionn goirid nach toir iad maoineachadh sam bith don chànan bho seo a-mach.

Cha robh a’ Chòrnais a’ faighinn ach mu £150,000 sa bhliadhna bho Westminster ach rinn e feum do -chreidsinneach don chànan agus chuir e gu mòr ris na bha luchd na Còrnais a’ dèanamh gu saor-thoileach.

Ma tha thu a’ fuireach san RA agus ma tha thu airson Còrnais a chuideachadh, tha athchuinge ann do Phàrlamaid na RA air làrach-lìn na Pàrlamaid.

Rinn na Cuimrich agus na h-Èireannaich tòrr gus luchd na Gàidhlig a chuideachadh. Tha an cothrom againn a-nis rudeigin a dhèanamh a chuideachas mion-chànan eile gu mòr!

Onan hag oll!

Alasdair

 

Air a phostadh ann an A' Chòrn, Uncategorized | Air a thagadh , , , | 2 beachd(an)

Cadalaiche na Cuimrigh? #Gàidhlig

Seo an dàrna post agam airson Là na Gàidhlig 2016!

Anns a’ phost mu dheireadh agam, bha mi a-mach air moladh a  nochd bho chionn goirid gum bu chòir trèana-caidil no cadalaiche (sleeper) a bhith ann eadar Dùn Èideann agus Gallaibh. Gur math a thèid leis an iomairt chudromaich seo, a bheireadh deagh bhuaidh air Inbhir Nis, Gallaibh agus Arcaibh.

14222061139_958b712601_z

Stèisean Casnewydd, a’ Chuimrigh

Bhon uair sin, tha mi air smaoineachadh air seirbheis cadalaiche eile a bhiodh air leth feumail.  Seo trèana eadar taobh tuath is taobh deas na Cuimrigh, bho Chaergybi /Holyhead gu Caerdydd/Cardiff  agus Abertawe/Swansea agus fiù’s nas fhaide an iar gu Caerfyrddin/Carmarthen.

Carson a tha seo cho cudromach?

Bhiodh e na chuideachadh le aonachadh na dùthcha.

Aig an àm seo, chan eil ceanglaichean rèile math ann eadar taobh deas is taobh tuath na Cuimrigh. Tha prìomh loidhnichean na Cuimrigh uile a’ dol bho iar gu ear, suidheachadh a tha a’ fàgail gu bheil ceanglaichean rèile nas fheàrr eadar a’ Chuimrigh is Sasainn na th’ ann eadar taobh tuath is taobh deas na dùthcha fhèin.

Tha iomairt ann gus an rathad-iarainn bhon thuath gu deas ath-fhosgladh. Seo an loidhne eadar Caerfyrddin/Carmarthen agus Bangor (taobh Llanbedr Pont Steffan/Lampeter, Aberystwyth agus Caernarfon)  a chaidh dhùnadh leis an Dr Olc Beeching (tuiteam gun èirigh air agus leac air a bheul). Tha barrachd fiosrachaidh ri fhaighinn air làrach-lìn Traws Link Cymru.

14385589166_7d40bb0873_z

Stèisean Bae Caerdydd (Bàgh Caerdydd) – alight here for Seanadh Nàiseanta na Cuimrigh

Gus an tachair seo, ge-tà, tha aig daoine ri siubhail fada dhan ear agus a-staigh gu Sasainn airson a dhol eadar tuath is deas. Tha Seanadh na Cuimrigh air trèana luath a chur air dòigh eadar Caergybi agus Caerdydd ach tha e a’ toirt barrachd air 4 uairean a thìde aig an àm seo.

Tha an trèana seo a’ falbh mu 5.30 sa mhadainn agus a’ ruighinn Caerdydd aig mu 10m. ‘S e àm gu math gu math tràth airson falbh air a’ mhadainn a tha sin agus chanainn gum biodh e feumail nam biodh cadalaiche ann a bhiodh a’ fàgail an oidhche roimhe. Dh’fhaodadh e stad ann an Cair/Chester agus Crewe cuideachd air an t-slighe gu deas.

Ma thu airson a dhol eadar Caergybi agus Caerfyrddin, bheir e 7 uairean a thìde. Chan fhulang mòran dhaoine turas cho fada sin air trèana ach mas e is gu bheil thu nad chadal, chan eil e gu diofar ma tha an trèana a’ dol air slighe fada gun chiall!

Alasdair

Air a phostadh ann an A' Chuimrigh, rathaidean-iarainn, Uncategorized | Air a thagadh , , , , , , | Sgrìobh beachd

Trèana-caidil gu Gallaibh? #Gàidhlig #Gallaibh

Là na Gàidhlig sona a h-uile duine!

Bha mi a’ coimhead air a’ Chaledonian Sleeper an seo bho chionn goirid. ‘S e seo an trèana-caidil no sleeper eadar Alba is Lunnainn. Sia latha san t-seachdain bidh trèanaichean a’ falbh à Glaschu, Dùn Èideann, Obar Dheathain, Inbhir Nis agus an Gearasdan airson Lunnainn Euston.

25958448592_c0ce00a926

An trèana-caidil, Glaschu Mheadhain

Bidh na trèanaichean às a’ cheann a tuath a’ coinneachadh ann an Dùn Èideann tràth tràth sa mhadainn agus a’ falbh gu deas mar aon trèana – Trèana-caidil na Gàidhealtachd (the Highland Sleeper) agus bi na trèanaichean à Glaschu is Dùn Èideann a’ coinneachadh ann an Caisteal Tarrais (Carstairs – CRS) agus a’ dol gu deas mar Trèana-caidil na Galldachd (the Lowland Sleeper).

A bharrachd air a’ Chaledonian Sleeper, chan eil ach aon trèana-caidil eile anns an Rioghachd Aonaichte. Seo an Night Riviera eadar Lunnainn Paddington agus Penzance anns a’ Chòrn.

Chan ann mar seo a bha cùisean riamh, ge-tà. Ann an làithean BR, bha gu leòr trèanaichean-caidil ann. Agus bha trèanaichean àbhaisteach gu leòr ann às dèidh meadhan-oidhche cuideachd ach ‘s e cuspair airson latha eile a tha sin.

Seo cuid de na trèanaichean-oidhche a bha a’ ruith anns na 70an ach nach eil a’ ruith tuilleadh:

  • Lunnainn – An t-Sròn Reamhar (taobh Dùn Phris agus Inbhir Àir)
  • Lunnainn – Caisteal Nuadh
  • Lunnainn – Aberdaugleddau (Milford Haven)
  • Lunnainn – Barrow in Furness
  • Lunnainn – Manchester/Liverpool
  • Nottingham – Glaschu taobh Derby, Sheffield, Rotherham, Leeds, an Settle & Carlisle, Dun Phris & Cill Mhearnaig.
  • Plymouth – Dùn Èideann / Glaschu

Bha trèana-caidil ann eadar Glaschu agus Inbhir Nis uair cuideachd. Bhiodh sin gu math feumail a-nis, chanainn. Shabhladh e an dà chuid tìde is airgead don luchd-siubhail.

Bidh mi a’ dol gu Inbhir Nis gu math tric le m’obair agus tha e daonnan a’ cur orm nach eil a’ chiad trèana bho Ghlaschu /Dùn Èideann a-staigh gu 10.30. Chan eil seo math gu leòr. Smaoinich – am biodh daoine toilichte mur a robh a’ chiad trèana eadar Glaschu is Lunnainn a-staigh gu 10.30?

19070853246_d0b3b127ae_z

Stèisean Inbhir Theòrsa

Gu tric cuideachd, bidh agam ri dhol eadar Glaschu is Inbhir Nis agus air ais ann an latha. Sin seachd uairean a thìde air trèana ann an latha, a bhith a’ dùsgadh tràth, agus mar as trice ann an cabhag mhòr gus an trèana dhachaigh a ghlacadh. Nan robh trèana-oidhche ann, b’ urrainn dhomh a bhith ann an Inbhir Nis airson 9m agus deiseil airson coinneamh no b’ urrainn dhomh oidhche a chur seachad sa bhaile mus faighinn an trèana gu deas.

Dh’fhaodte gun tachair seo. Tha moladh ann a-nis gun tèid trèana-caidil a chur air dòigh eadar a’ Ghàidhealtachd is meadhan na h-Alba. A rèir aithris anns an John O’Groat Journal, tha HITRANS a’ moladh gum bu chòir trèana-caidil a bhith ann eadar Dùn Èideann is Gallaibh. ‘S e fìor dheagh bheachd a tha seo nam bheachd.

Ma gheibh thu a’ chiad trèana bho Ghlaschu gu Inbhir Nis, ruigidh tu am baile aig 10.27. Ma gheibh thu a’ chiad trèana eadar Glaschu is Inbhir Theòrsa, ruigidh tu am baile aig 14.24 agus mairidh an turas còrr is 7 uairean a thìde. Mar a tha e cuideachd, tha an trèana a’ toirt nas fhaide na an càr. Bheir an trèana co-dhiù uair gu lèir barrachd na an rathad.

Tha trioblaidean air a bhith aig loidhne a’ chinn a tuath le cunbhalachd bho chionn goirid le tòrr de na trèanaichean fada air dheireadh no air an cur dheth a chionn ‘s nach eil trac dùbailte is lùban seachnaidh gu leòr ann eadar Inbhir Ùige/Inbhir Theòrsa agus Inbhir Nis. Tha àireamhan an luchd-cleachdaidh air an loidhne a’ tuiteam mar thoradh air seo – ged a tha a h-uile rathad-iarainn ann an Alba a’ fàs.

5848726648_aee5132d9a

 

Ann an suidheachadh mar seo, bhiodh trèana-caidil fìor mhath. B’ urrainn dhut dhol dhan leabhaidh ann an Dùn Èideann agus dùsgadh air a’ Ghàidhealtachd. Leis a’ chlàr-ama cheart, dh’fhaodadh an trèana a bhith ann an Inbhir Nis aig àm ciallach agus a bhith ann an Gallaibh aig 10 no 11am.  Nan gabhadh sin a dhèanamh, bhiodh e gu math feumail airson Inbhir Nis is Inbhir Pheofharain a bharrachd air Inbhir Ùige is Inbhir Theòrsa.

Alasdair

staran@tesco.net

Air a phostadh ann an A' Chòrn, A' Ghàidhealtachd, rathaidean-iarainn, treanaichean | Air a thagadh , , , , , , , , , , | Sgrìobh beachd

Turas air an “Leabaidh-trèana” #Gàidhlig #caledoniansleeper

 

Tha ainm snog aig Eubha bheag againn air an trèana-caidil – an “leabaidh-trèana”!

‘S e deagh ainm a tha sin oir bidh mi a’ cadal gach feasgar air an 16:30 eadar Dùn Èideann agus Sràid na Banrighinn ged nach eil leapannan ann, ach aig an aon àm, chan eil e buileach cho furasta dhomh cadail fhaighinn air an sleeper, ged a tha leapannan gu leòr ann!

25958448592_c0ce00a926

90 045 aig ceann na trèana, Glaschu Mheadhain

Air 22 Màrt, chaidh mi air an “leabaidh-trèana” airson a’ chiad turais bho thoisich an cead-ruith (franchise) ùr airson a’ Chaledonian Sleeper an-uiridh. Bha an trèana-oidhche mar phàirt de chead-ruith ScotRail ach a-nis, ‘s e cead-ruith fa leth a th’ ann.

Tha a’ chompanaidh ùr airson cruth-atharrachadh a thoirt air an trèana agus iad a’ cur cuideam air mathas na seirbheis le ìomhaigh gu math spaideil air an trèana. A dh’aindeoin sin, ge-tà, bidh dà bhliadhna eile ann mus bi na trèanaichean ùra aca deiseil agus mar sin, tha an t-seirbheis fhathast a’ cleachdadh choidsichean a tha mu 30 bliadhna a dh’aois is gu math feumach air ùrachadh.

Caledonian Sleeper

Èideadh spaideil ùr a’ Chaledonian Sleeper

Bha mi airson faicinn dè bha air atharrachadh is dè nach robh.

Thòisich an oidhche agam gu math – bu mhise an aon duine air an 22:48 eadar an Dùn Breac is Glaschu. Trèana dhomh fhèin – mar tagsaidh air rèilichean!

An uair sin, rinn mi air àrd-ùrlar 9 gus an trèana-oidhche a ghlacadh. Tha e follaiseach gu bheil an t-seirbheis ag atharrachadh mean air mhean oir tha dathan ScotRail fhathast air cuid de na coidsichean ach dathan ùra a’  Chaledonian Sleeper air cuid eile agus dathan Freightliner air an loco.

IMG_1536

An coidse suidhe – chan eil dad air atharrachadh

Ged is e an aon trèana a bh’ ann, agus na seann dathan air cuid de na coidsichean, bha an t-èideadh tartan ùr air an luchd-obrach is bha iad a’ coimhead gu math spaideil.

Nis, ‘s e an dragh as motha a th’ orm mun t-seirbheis ùir gu bheil iad a’ cur an uiread de chuideam air càileachd is cho math sa tha an t-seirbheis is am biadh agus iad a’ cleachdadh abairtean mar “world class hospitality” agus mar sin air adhart. Tha sin ceart gu leòr, ach mar as trice, tha rudan mar sin a’ ciallachadh seirbheis a tha tòrr mòr nas daoire. ‘S e an rud a tha math mun trèana-caidil an-dràsta gu bheil tiocaidean meadhanach saor rim faighinn gu math tric agus gu bheil cosgais na trèana-caidil mar as trice nas saoire na cosgais trèana no pleana àbhaisteach agus cosgais taigh-òsta.

IMG_1535

Mar a bha cùisean, ge-tà, cha robh an trèana nas daoire na bha e le ScotRail. Fhuair mi trèana ann air £50. Chosg e còrr is £100 airson tilleadh ceart gu leòr ach bha agam ri tilleadh air latha-fèill poblach agus mar sin, bha an trèana loma-làn is fhuair mi an leabaidh mu dheireadh (is gu dearbha, bha an trèana gu Dùn Èideann làn cuideachd).

Tha Caledonian Sleeper a’ cur cuideam air biadh is deoch Albannach cuideachd le tòrr diofar sheòrsaichean uisge-beatha is leann is marag-dhubh is taigeis is mar sin air adhart. Bha mi an dùil gum biodh am biadh air fàs gu math daor ach bha na prìsean fhathast gu math reusanta.

IMG_1538

Aig meadhan oidhche bha mi ag òl branndaidh ann an Tobar na Mathar!

Coltach ri ScotRail, bheir iad dhut masgaichean-sùla gus am faigh thu cadal nas fheàrr.

A rèir bileag bhon chompanaidh:

We’ve worked with sleep expert Dr Louise Reyner to create the perfect conditions for a restful night on board our train this evening.

Fhuair mi deagh chadal – ged nach do mhothaich mi rud sam bith eadar-dhealaichte bho làithean ScotRail!

IMG_1540

Thuit mi nam chadal faisg air Caisteal Tarrais agus cha do dhùisg mi gu Hemel Hempstead.

Chaidh mi a-mach às an stèisean ann an Euston agus chunnaic mi bodach a’ tighinn far na trèana. “Tha coltas a’ Phrionnsa Philip air”, smaoinich mi dhomh fhèin. Mhothaich mi an uair sin gun robh dà minder aige agus gun robh càr a’ feitheimh ris air àrd ùrlar an stèisein. ‘S esan a bh’ ann.

Air an t-slighe air ais dà oidhche as dèidh sin, bha Jon Snow air an trèana. Feumaidh gur e trèana nan celebs a th’ anns a’ Chaledonian Sleeper!

25989632191_e46a9c361a_z

Tha e fìor mhath dùsgadh ann an teis mheadhan Lunnainn às dèidh oidhche air an trèana!

 

Alasdair

An turas: DUM-GLC, GLC-EUS.

Railmiles: 403

Air m’ ipod: The Thinking Atheist podcast

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn, Sasainn, treanaichean, Uncategorized | Air a thagadh , , , , , , , , , , | Sgrìobh beachd

Turas gu Metroland #gaidhlig

Gach turas a bhios mi ann an Lunnainn, feuchaidh mi ri beagan a bharrachd de lìonra rèile a’ bhaile a dhèanamh. 

An turas seo, chaidh mi air loidhne a’ Mhetropolitan airson a’ chiad turais. ‘S e loidhne gu math sònraichte a tha seo oir b’ e seo a’ chiad rathad-iarainn fo-thalamh anns an t-saoghal.

‘S e rathad-iarainn gu math romansach a th’ ann oir tha e a’ nochdadh gu tric ann an sgeulachdan Sherlock Holmes. Thug e buaidh mhòr air fàs a’ bhaile cuideachd oir cha robh am Metropolitan Railway dìreach a’ reic dòigh siubhail, bha e cuideachd a’ reic dòigh beatha.

Cheannaich a’ chompanaidh tòrr talmhainn taobh a-muigh Lunnainn a-mach air an dùthaich. Thog iad na mìltean de thaighean faisg air an rathad-iarainn agus rinn iad iomairtean margaidheachd air seo anns na 30an. S e Metroland a chuir iad air na bailtean ùra a thog  iad – taighean snoga a bha a-mach air an dùthaich ach faisg gu leòr ri Lunnainn gus am b’ urrainn do dhaoine siubhal ann gach latha.

metro-land_28192129

Dh’obraich seo gu math is chaidh na mìltean mòra gu metroland. Dh’ obraich e ro mhath ge-tà, agus às dèidh ginealaich, chan e beatha dhùthchail a bh’ ann tuilleadh idir ach frith-bhailtean (suburbs) den t-seòrsa àbhaisteach agus gun dad ri fhaicinn ach toglaichean, rathaidean is concrait.

700px-metropolitan_line_26_london_map-svg

Loidhne a’ Met – a’ frithealadh Lunnainn agus Metroland ann an Herts is Bucks

Chaidh mi air turas gu metroland bho chionn goirid. Fhuair mi an trèana aig Chiltern Railways eadar Marylebone agus Amersham an tòiseach. ‘S e an terminus as lugha ann an Lunnainn a th’ ann am Marylebone agus tha e dìreach àlainn le mullach glainne brèagha agus tòrr mòr solais  a’ dòrtadh a-steach dhan togalach. Bha mi riamh airson a dhol ann a chionn ‘s gu bheil e a’ nochdadh air a’ bhòrd Monopoly agus bha mi toilichte cothrom a bhith agam trèana a ghlacadh ann mu dheireadh thall. Tha mi air a bhith ann an Kings Cross, Liverpool Street agus Marylebone a-nis. Ma thèid mi gu Fenchurch Street an ath-thuras, bidh an set air fad agam!

Tha an trèana a-mach à Marylebone gu math luath agus tha e a’ leantainn slighe loidhne a’ Mhetropolitan airson a’ mhòr-chuid den t-slighe. B’ e mo phlana a dhol ann le Chiltern agus an uair sin a’ tilleadh air a’ Mhet.

Airson a’ mhòr-chuid den t-slighe, ‘s e dìreach frith-bhailtean Lunnainneach a th’ ann – snog gu leòr ach gun mòran inntinneach ri aithris. Dh’ atharraich seo faisg air Amersham agus an loidhne air Mòr-sgìre Lunnainn fhàgail agus e a-nis ann am Buckinghamshire anns na Chilterns.

Bha beagan de Mhetroland fhathast ri fhaicinn an seo le achaidhean, craobhan is aibhnichean ann a bharrachd air taighean.

Is e Amersham deireadh an Underground a-nis, ach b’ àbhaist dhan Mhetropolitan Railway a bhith nas fhaide mar a chithear sa mhapa seo.

VerneyJunctionMap

Seo mar a bha taobh tuath mapa a’ Mhetropolitan mar a bha e uair, dèante ann an stoidhle mapa tiùb

Fhuair mi trèana a’ Mhet ann an Amersham – an stèisean Underground as fhaide a-mach à Lunnainn – agus chaidh mi aon stèisean gu deas gu Chalfont & Latimer agus ghlac mi an trèana gu tuath air a’ mheur loidhne gu Chesham – an stèisean tiùb as fhaisg air Alba (dìreach 323 mìle bhon taigh agam)!

Chan ann tric a tha turas air tiùb Lunnainn air còrdadh rium cho math. Tha an trèana a-mach air an dùthaich anns an Chilterns Area of Outstanding Natural Beauty agus abair gu bheil na seallaidhean sgoinneil. Às dèidh mìltean mòra de thalamh còmhnard, tha an talamh a’ fàs cnocach agus tha an loidhne àrd os cionn gleann. Tha e nas fhaisg air a’ Pheak District na ton Shasainn na choltas.

25429924794_33fc08f085

Trèana-tiùb a-mach air an dùthaich! Chesham

Aig deireadh na loidhne, tha stèisean dùthchail snog ann agus ma tha thu airson faicinn cò ris a bha meur-loidhnichean dùthchail ann an Sasainn coltach mus deach an dùnadh le Beeching (Tuiteam gun Èirigh air is Leac air a Bheul), seo an t-àite dhut. Tha tùr uisge fhathast ann bho làithean nan trèanaichean-smùid agus togalach stèisean beag grinn.

26034688675_6e1aa8cf66

Stèisean dùthchail snog – Chesham air loidhne a’ Mheat

Às dèidh dhomh Chesham fhàgail, rinn mi air meur-loidhne Watford ann an Herts. Bha mi airson a dhol ann oir ann am bliadhna no dhà, cha bhi an stèisean ann tuilleadh. Tha stèisean tiùb Watford (Watford Met mar a th’ aig muinntir an àite air) deagh phìos air falbh bho mheadhan a’ bhaile agus mar sin, tha TfL airson stèisean ùr a thogail ann an àite nas freagarraiche.

25446635694_6e1daea897

Stèisean Watford Met

Gus seo a dhèanamh, thèid rathad-iarainn dùinte ath-fhosgladh ach thèid an stèisean làithreach agus mu mhìle den loidhne a dhùnadh.

CRL_Scheme_Outline_Final_V2_R_697x492

An Croxley link – loidhne is stèiseananan ùra ann an Watford

Às dèidh sin, rinn mi air meadhan a’ bhaile a-rithist air trèanaichean ùra, mòra spaideil a’ Mhet.

Alasdair

Air a phostadh ann an London Underground, Metrothan, rathaidean-iarainn, Uncategorized | Air a thagadh , , , , , | 2 beachd(an)