Club Med – Rathaidean-iarainn nan eilean meadhan-thìreach #gàidhlig

Tha mi gu math dèidheil an dà chuid air trèanaichean is air eileanan is mar sin, chuir mi romhan rud beag rannsachaidh a dhèanamh air rathaidean-iarainn  eileanach na h-Eòrpa.

Tha mi air suil a thoirt air Eilean Wight is Eilean Mhanainn mar-thà ach tha mi a’ dol beagan nas fhaide a deas an turas seo, gu na h-eileanan meadhan-thìreach.

Class 483, Ryde Pier Head, Eilean Wight

Tha na h-eileanan meadhan-thìreach gu math inntinneach ma tha ùidh agad ann am mion-shluaghan, mion-chànanan is poileataics oir tha fèin-riaghladh aig tòrr aca agus tha gluasadan airson neo-eisimeileachd no barrachd fèin-riaghlaidh aig cuid aca cuideachd.

Seo na h-eileanan meadhan-thìreach aig a bheil rathaidean-iarainn:

Bratach Sluagh Meud
Corsaca  image 322,120 8,681 km2
Sardinia  image 1,661,189 24,090 km2
Sicily  image 5,043,380 25,460 km2
Mallorca  image 869,067 3,640 km2
Tenerife  image 889,936 2,034 km2

Tha rathaidean-iarainn eadar-chathrach aig Corsaca, Sicily, Sardinia agus Mallorca. Tha siostaman meatro ann am Mallorca agus Tenerife.

Bha rathaidean-iarainn ann an Cìopras (1905-1951) is Malta (1883-1931) uair ach dhùin iad bho chionn fhada. Cha robh rathad-iarainn ceart riamh ann an eileanan na Grèige.

Agus ged nach eil iad anns a’ mhuir-mheadhan tìreach, is fhiach e sùil a thoirt air na h-Eileanan Canàrach (an Spàinn) agus Madeira (Portugal) san Atlantaig a Tuath cuideachd. Bha rèile-beinne ann am Madeira bho 1893 gu 1943 ach chan eil rathad-iarainn sam bith san eilean a-nis. Ann an Tenerife, ge-ta, tha siostam trama ann a dh’fhosgail an an 2007 a’ ceangal Santa Cruz de Tenerife agus La Laguna

Ma tha thu ag iarraidh trèanaichean cho math ri grian, deagh bhiadh agus tràighean brèagha, coma leat Club 18-30 no Club Med, seo an roghainn dhut!

Alasdair

Rathad-iarainn Sicily

Rathad-iarainn Sicily

IMG_6192Rathad-iarainn Mallorca

Rathad-iariann Sardinia

Rathad-iariann Sardinia

Meatro Tenerife

Meatro Tenerife

Chemins de Fer de la Corse

Chemins de Fer de la Corse

Air a phostadh ann an Metrothan, rathaidean-iarainn, tramaichean | Air a thagadh , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 bheachd

Trèana Dhè – Rathaidean-iarainn ann am Meanbh-stàitean na h-Eòrpa

Rinn mi sreath air a’ bhloga seo bho chionn greiseag mu “rathaidean-iarainn san t-saoghal ùr”, a’ coimhead air cuid de na dùthchannan as motha san t-saoghal mar Chanada is na Stàitean Aonaichte.

Sa phost seo, bheir mi sùil air na rathaidean-iarainn anns na dùthchannan as lugha san Roinn Eòrpa – na meanbh-stàitean.

Tha còig dhiubh ann uile gu lèir: Andorra, A’ Bhatacan, Liechtenstein, Monaco agus San Marino.

Meanbh-staitean na h-Eorpa

Meanbh-staitean na h-Eorpa

Tha na stàitean seo gu math beag a thaobh an dà chuid meud agus a thaobh àireamh an t-sluaigh ach a dh’aindeoin seo, tha iad uile gu math beartach is soirbheachail agus tha iad uile a’ còrdadh gu mòr ri luchd-turais.

A bheil rathaidean-iarainn aca, ge-tà?

‘S e an fhreagairt gu bheil rathad-iarainn aig, no faisg air, na meanbh-stàitean air fad.

Dùthaich Bratach Meud Sluagh
Andorra  Flag_of_Andorra_svg 180.55 mìle 2 85,000
A’ Bhatacan  Flag_of_the_Vatican_City_svg 110 acair

(0.17 mìle 2)

900
Liechtenstein  125px-Flag_of_Liechtenstein_svg 61 mìle 2 37,000
Monaco  125px-Flag_of_Monaco_svg 0.78 mìle 2 35,000
San Marino  Flag_of_San_Marino_svg 24 mìle 2 32,000

Tòisichidh sinn le Andorra, a tha sna Pyrenees eadar stàit na Frainge agus stàit na Spàinne agus aig a bheil Catalànais mar an cànan oifigeil.

Chan eil rathad-iarainn ann an Andorra, is cha robh riamh, ach tha stèisean rèile gu math faisg air anns an Fhraing (ann an Catalunya a Tuath) aig a bheil ceangal bus do dh’Andorra: L’Hospitalet-près-l’Andorre.

Tha Monaco ri taobh stàit na Frainge cuideachd ach eu-choltach ri Andorra, tha stèisean anns an dùthaich fhèin, sin Monaco – Monte-Carlo, a tha air lìonra SNCF – companaidh rathad-iarainn nàiseanta na Frainge. Mar a bhiodh tu an dùil airson dùthaich a tha loma-làn playboys eadar-nàiseanta agus daoine fìor bheartach, ‘s e stèisean gu math spaideil a th’ ann. Ged a tha muinntir an àite a’ smaoineachadh gu bheil iad uamhasach posh, ge-tà, tha mi a’ smaoineachadh gur e Millport nam beartach a th’ ann, agus is fheàrr leam Port a’ Mhuilinn fhèin!

Gare de Monaco

Gare de Monaco

Tha a’ Bhatacan eadar Andorra agus Monaco a thaobh rathaidean-iarainn oir ged a tha rathad-iarainn is stèisean ann, chan eil seirbheisean cunbhalach ann do luchd-siubhail agus mar sin, feumar a dhol gu stèisean anns an Eadailt – air meatro na Roimhe no gu stèisean Naomh Pheadair air an lìonra nàiseanta – ma tha thu airson a dhol dhan Bhatacan air an trèana.

Mar phàirt de Chùmhnant Lateran a stèidhich a’ Bhatacan mar dùthaich ann an 1929, chaidh aontachadh gun rachadh rathad-iarainn a thogail dhan bhaile. Thòisich obair anns a’ bhad air an loidhne goirid seo bho Stèisean Pheadair san Ròimh agus dh’fhosgail e ann an 1933. Ged a chaidh an rathad-iarainn a thogail gus an dà-chuid luchd-siubhail is bathair a ghiùlain, cha deach a chleachdadh gu tric idir airson luchd-siubhail agus ‘s ann airson bathair as motha a chaidh a chleachdadh. Sna beagan bhliadhnaichean mu dheireadh, ge-tà, tha trèana shònraichte no dhà air a bhith air an loidhne dhan stàit bheag eaglaiseil seo. Tha mi an dòchas gum bi cothrom agam a dhol air trèana dhan Bhatacan latha de na làithean – ged nach eil creideamh sam bith agam, ‘s toil leam dùthchannan beaga, trèanaichean agus Ladainn!

Rathaidean-iarainn sa Bhatican

Rathaidean-iarainn sa Bhatican

Tha San Marino air a’ chuairteachadh leis an Eadailt cuideachd agus aig aon àm, bha rathad-iarainn ann eadar Rimini san Eadailt agus Cathair San Marino. ‘S e rathad-iarainn dealanach a bha seo a bha a’ dol tro tòrr mòr tunailean tro na beanntan. Dh’fhosgail e ann an 1932 ach gu mì-fhortanach, cha do mhair e fada oir chaidh a sgrios anns a’ Chogadh agus cha deach ath-thogail riamh.

Seann rathadiiarainn San Marino

Seann rathadi-iarainn San Marino

Airson a dhol gu San Marino, feumaidh tu bus fhaighinn bho stèisean Rimini. Ma tha ùidh agad ann an trèanaichean, ge-tà, tha trèana glèidhte ann taobh a-muigh fear de na tunailean. A bharrachd air seo, dh’fhosgail mu 800 meatair den rathad-iarainn mar rathad-iarainn glèidhte do luchd-turais ann an Cathair San Marino agus tha planaichean ann seo a leudachadh barrachd.

Treana gleidhte ann an San Marino

Treana gleidhte ann an San Marino

San mheanbh-stàit Eòrpach mu dheireadh, Liechtenstein, tha an t-seirbheis rèile as fheàrr oir tha ceithir stèiseanan anns an dùthaich. Tha iad uile air an loidhne eadar Feldkirch agus Buchs agus tha iad air an ruith le Österreichische Bundesbahnen no ÖBB, companaidh rathad-iarainn nàiseanta na h-Ostair.

Rathaidean-iarainn Liechtenstein

Rathaidean-iarainn Liechtenstein

Nam biodh an t-airgead agus an t-àm agam, bu toil leam a dhol air turas do na meanbh-stàitean Eòrpach uile air an trèana ach aig an ìre seo, tha e nas coltaiche gum bi mi a’ dol gu Monaco na h-Alba: Monaco nan daoine bochda – Port a’ Mhuillinn!

Millport

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Air a thagadh , , , , , , , , | 1 bheachd

Mae polisi newydd yma – dim Saesneg o gwbl! #gaidhlig

Rinn mi clas Wlpan Cuimris an Dùn Èideann le mo dheagh charaid Carol Zall bho chionn 20 bliadhna no mar sin. ‘S e deagh neach teagaisg a th’ann an Carol agus bha tòrr abairtean èibhinn ann a tha air mo theanga fhathast mar “oes newyd deg ceiniog gyda chi” (a bheil briseadh agad air 10 sgillinn!) agus “rhaglen arall o Batagonia? does bosib!” (prògram eile à Patagonia? Do chreidsinneach!).

Ged nach do chum mi orm le mo chuid Cuimris, bha e gu math feumail is gu math inntinneach. Bha mi a’ smaoineachadh air abairt Cuimris eile bhon chlas bho chionn goirid: “mae poilisi newydd yma – dim Saesneg o gwbl!” (“Tha poileasaidh ùr ann – gun Bheurla idir!”).

Tha poileasaidh ùr agam a-nis cuideachd. Chan ann a thaobh na Beurla (oir cha bhi mi ga cleachdadh an seo co-dhiù) ach a thaobh a’ chàir. Gun chàr idir! San àm a dh’fhalbh, airson a dhol gu rathaidean-iarainn glèidhte a bha doirbh a ruigsinn, bhithinn a’ dol ann sa chàr. Tha tòrr aca ann an àiteachan dùthchail agus ann an àiteachan a tha uamhasach fad air falbh bhon lìonra rèile. A-nis, tha mi a’ dol a dhèanamh mo dhithcheall a dhol air a h-uile turas air còmhdhail phoblach. Ma tha seirbheis bus idir ann, cleachdaidh mi e, no mur eil, thèid mi dhan stèisean rathad-iarainn as fhaisg orm is gheibh mi càr air mhall an sin airson nam miltean mu dheireadh.

Rathad-iarainn Tynedale a Deas, Alston, Cumbria (Cumberland). Tha seo air leth doirbh a ruighinn mur eil càr agad – chan eil bus ann a h-uile latha!

Bidh mi ag aithris air mar a thèid leum air a’ bhloga seo.

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Air a thagadh , , | Sgrìobh beachd

Am Platapas Mall a’ dèanamh air na Crìochan! #gàidhlig

Bidh daoine aig a bheil ùidh ann an rathaidean-iarainn air bhioran mun àm seo den bhliadhna oir ‘s ann aig deireadh a’ Ghiblein gach bliadhna a thèid clàran-ama rèile an t-Samhraidh fhoillseachdh.

‘S e a’ cheist as motha a bhios daonnan ann – a bheil seirbhisean ùra ann?

Agus am-bliadhna, ‘s e an fhreagairt a th’ann gu bheil gu dearbha fhèin.

Tha an clàr-ama airson rathad-iarainn nan Crìochan a-nis air ri fhaiginn agus bidh seirbheisean a’ tòiseachadh san t-Sultain – 45 bliadhna bho dhùin an loidhne.

Sin naidheachd mhòr, nàiseanta chudromach ach a bharrachd air sin, tha deagh naidheachd ann a thaobh na loidhne agam fhèin. Tha seirbheisean Didòmhnaich gu bhith ann air loidhne Canàl Phàislig airson a’ chiad turais riamh agus bidh cothom agam a dhol a-staigh dhan bhaile air a’ Phlatapas Mhall (trèana loidhne Chanàl Phàislig) air an Dòmhnaich mu dheireadh thall.

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Sgrìobh beachd

The House on Haunted Hill – turas goirid air loidhne fhada #gaidhlig

Ma bhios tu ann an Stèisean Sràid na Banrighinn mu 08:21 agus mu 12:21, chì thu tòrr dhaoine neo-àbhaisteach a’ feitheimh ri trèana.

An àite deiseachan neo jeans is lèintean-t, mar as trice, ‘s e waterproofs is bòtannan coiseachd a bhios orra. Agus an àite màileid no baga làimh a bhith aca, bidh bagaichean mòra mòra aig tòrr a tha làn stuthan campachaidh, slatan iasgaich is eile. Agus gu tric, bidh cù no dhà ann cuideachd.

Tha na daoine seo nas eadar-nàiseanta is ioma-chànanach na an luchd-siubhal àbhaisteach agus am measg nan cànanan seo, cluinnidh tu a’ Ghàidhlig.

A bheil fhios agad dè an trèana air a bheil mi a-mach fhathast?

Trèana loidhne na Gàidhealtachd an Iar gu Malaig/An Gearastan/An t-Òban!

Soidhne aig Baile Eilidh Àrd (HLU)

Chaidh mi fhèin is an teaghlach air an trèana seo Dihaoine na Ceusta ach cha robh sin a’ dèanamh air costa an iar na Gàidhealtachd idir, ach air àite gu math nas fhaisg oirnn – Baile Eilidh.

Fhuair sinn ballrachd den Urras Nàiseanta airson na Nollaig agus chuir sinn romhainn dhol gu Hill House, taigh mòr a chaidh a dhealbhadh le Charles Rennie Mackintosh.

Tha an taigh tòrr nas fhaisg air stèisean Baile Eilidh Àrd na ri prìomh stèisean a bhaile, Baile Eilidh Meadhain agus ma thèid thu air an trèana dhan stèisean àrd, cha leig thu leas coiseachd suas rathad gu math cas dhan taigh. Ma tha thu airson a dhol ann, ge-tà, thoir an aire nach bidh mòran trèanaichean a’ stad ann.

 

Clas 156 aig Baile Eilidh Àrd (HLU)

Ged nach robh sinn air an trèana ach airson lethuair a thìde, ‘s e deagh thuras a bh’ ann oir chan eil trèana air an t-saoghal coltach ri trèana na Gàidhealtachd an Iar. Tha atmosphere sònraichte aig an t-seirbheis seo a tha gu tur eadar-dhealaichte ri trèana àbhaisteach eadar-chathrach no trèana choimiutairean. Is e trèana nan aislingean a tha seo oir tha cha mhòr a h-uile duine oirre a’ dol air saor-làithean no turas iasgaich no gu bhith a’ sreap Beinn Nibheis no a’ dol do na h-eileanan no dhan t-Sabhal Mhòr no rudeigin eile mar sin. Seo a’ chiad turas aig tòrr aca do dh’Alba fiù’s agus bidh daoine daonnan a’ gàireachdainn is a brudhinn mu na tursan aca.

Cù air loidhne na Gàidhealtachd an Iar

Tha na seallaidhean mìorbhaileach, fiù’s mus bidh thu fada a-mach à Glaschu. Tha an trèana a’ dol air loidhne Chnoc Màiri an tòiseach is an uair sin air loidhne Chluaidh a Tuath. Ged a thòisicheas an loidhne ann an sgìrean gu math bochd de Ghlaschu is de Shiorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar*, tha e an uair sin a’ ruith faisg air an abhainn far a bheil seallaidhean brèagha de linn Chluaidh.

Mar sin, bha sinn ann an deagh shunnd nuair a ràinig sinn Baile Eilidh. Bha deagh latha againn aig an taigh agus chaidh sinn dhachaidh taobh Baile Eilidh Mheadhain.

Taigh a’ Chnuic, Baile Eilidh

Alasdair
*A’ gabhail a-staigh An Dàil Mhòr (Dalmuir). B’ àbhaist “Dàil Mhoire” a bhith air an t-soidhne Ghàidhlig an seo ach chaidh atharrachadh dhan “Dàil Mhòir” agus tha mi a’ faicinn carson – feumaidh nach eil mòran àiteachan air an t-saoghal air a bheil coltas nas mì-naoimhe! Faisg air seo cuideachd tha raointean-cluiche Mountblow. Bha mi air trèana air ais bhon Òban bho chionn 10 bliadhna agus chaidh ar stad an seo fad lethuair a thìde. Bha neds an àite a’ tilgeil chlachan air an trèana agus bha eagal mo bheatha orm!

Air a phostadh ann an A' Ghàidhealtachd, Gàidhlig, rathaidean-iarainn | Air a thagadh , , , , | Sgrìobh beachd