We’ve been dancing with Mr Brunstane – turas rèile #gàidhlig #gaelic

Tha mi a-nis air a dhol air gach rathad-iarainn ann an Alba a tha fosgailte do luchd-siubhail. Tha beagan loidhnichean, ge-tà, a tha airson bathair a-mhàin agus nach eil fosgailte dhan phoball uair sam bith.

Gu fòrtanach, bidh turasan rèile a’ dol air na loidhnichean seo bho àm gu àm agus a’ toirt cothrom do dealasach thrèanaichean am faicinnn. Air ais aig toiseach an Ògmhios, chaidh mi air Turas Rèile Routes and Branches aig Comann Glèidheachas Rèile na h-Alba (Scottish Railway Preservation society – SRPS) a bha a’ dol bho Dhùn Èideann gu depot Millerhill agus air meur-loidhne Lìte a Deas am measg tòrr mòr àiteachan eile.

Clas 37 (37 025) ann am Waverley Dhùn Èideann turas rèile Routes is Branches

Bha mi air mo dhoigh glan cothrom fhaighinn a dhol gu docaichean Lìte air an trèana. Rinn mi bhideo de chuid den turas.

Chan eil mi a’ smaoineachadh gu bheil trafaic cunbhalach sam bith air an loidhne sna làithean seo agus mar sin, bha e fìor fìor mhath cothrom fhaighinn a dhol oirre.

Chaidh sinn air feadh lìonra rèile Dhùn Èideann, Fìobh is meadhan na h-Alba agus mar a thachair e, bha againn ri dhol tro stèisean Brunstane trì no ceithir tursan tron latha. Thug e orm smaoineachadh mun òran Mr Brownstone le Guns n’ Roses!

Bha mi suidhe ri taobh fear à Lunnainn a bha air tighinn gu tuath airson an turais. Dh’fhaighnich e an robh ùidh agam ann an trèanaichean thall thairis. Thuirt mi nach robh cus ùidh agam ann a chionn ’s gun robh mi a’ cosg cus a’ siubhal air feadh na dùthcha seo mar-thà a’ coimhead air rathaidean-iarainn.

“An do fheuch thu ‘Ryanair trainspotting’ ge-tà?” dh’fhaighnich e?”

“Ryanair trainspotting?”

“Seadh! Tha tòrr dhaoine ris. Mur eil trèanaichean inntinneach faisg ort is ma tha port-adhair faisg ort far a bheil seirbheisean Ryanair ann, is urrainn dhut baile thall thairis a thaghadh is a dhol ann grunn thursan sa bhliadhna gus coimhead air na trèanaichean air prìs gu math ìosal.”

Inntinneach – ach chan eil mi airson cur ris an lorg carboin agam cus agus tha Lìte exotic gu leòr dhomh co-dhiù!

Alasdair

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn, Rathaidean-iarainn neo-àbhaisteach, treanaichean, Tursan rèile | Air a thagadh , , , , , , | Sgrìobh beachd

Èiridh an ceann a deas a-rithist! #gàidhlig #gaidhlig

Èiridh an ceann a deas a-rithist! 

Na gabh dragh – chan eil mi a’ ciallachadh a’ Chonfederacy ann am Amereagaidh idir. Tha mi an dòchas nach tachair sin idir – ged a tha mi deidheil air Lynyrd Skynyrd agus na Dukes of Hazzard! ‘S ann a tha mi a-mach air ceann a deas Shasainn.

Nis, nan robh thu deidheil air seann thrèanaichean à tòn Shasainn, càite an rachadh tu gus tòrr aca fhaicinn a’ ruith air rathad-iarainn glèidhte?

Cumbria!

Seadh, Cumbria.

Mar sin, ann an Sasainn, tha an ceann a deas ag èirigh a-rithist sa cheann a tuath! A bheil sin soilleir a-nis?

Aig Rathad-iarainn Eden Valley ann an Warcop, Cumbria, tha cruinneachadh de sheann trèanaichean ‘thumper’ (trèanaichean dìosail-dealanach a fhuair an t-ainm thumper a chionn ’s gu bheil iad a’ dèanamh fuaim àraid). Tha e uabhasach neònach na trèanaichean seo fhaicinn ann an Cumbria dùthchail seach ann ann Lunnainn no Kent ach tha e fìor mhath gu bheil iad ag èirigh a-rithist ann an àite sam bith!

‘Thumper’ clas 205 ann am Warcop, Rathad-iarainn Eden Valley, Cumbria

Tha an rathad-iarainn mu 20 mìle an ear air Penrith* air an A66 agus tha an loidhne mu 2 mhìle a dh’fhaid aig an àm seo. Tha iad an dùil leudachadh gu Appleby latha de na làithean, baile a tha ainmeil am measg luchd-turais agus a tha cuideachd air an lìonra rèile nàiseanta.

Bhiodh sin gun math feumail oir aig an ìre seo, chan eil còmhdhail phoblach sam bith ann dhan bhaile agus tha an rathad-iarainn fosgailte Didòmhnaich a-mhàin – an aon latha den t-seachdain nuair nach fhaighear càr air mhàl ann am Penrith no Carlisle.

Chaidh mi fhèin is an tè bheag ann – sa chàr – bho chionn goirid airson a dhol air trèana ear-dheas Shasainn ann an iar-thuath na dùthcha.

Bha saor-thoilich an rathaid-iarainn air leth laghach agus thug iad uile seachad tìde gus bruidhinn ruinn. Dh’innis fear aca dhuinn gun robh am blàr mu dheireadh aig na Seumasaich ann an Sasainn ann an ar-a-mach 1745 faisg air seann stèisean Clifton Moor air an loidhne. Thuirt e gur ann às an Eilean Sgitheanach a bha na Seumasaich a chaidh a mharbhadh ann agus gun robh iad air an tiodhlachadh faisg air làraich an stèisein.

Tha bùth sgoinneil ann cuideachd – an Warcop Emporium – a tha a’ reic tòrr mòr leabhraichean rèile cho math ri leabhraichean eile, DVDan is tòrr a bharrachd.

Fhuair sinn caraid ùr ann – teadaidh mòr geal.

Eubha – “A Dhadaidh – am faigh mi an teadaidh sin?”

Mise – “Eil thu cinnteach? Tha gu leòr theadaidhean agad mar-thà, nach eil agus tha i gu math mòr?”

Eubha – “Cinnteach!!!!”

Mise – “OK ma-thà, dè an t-ainm a bhios oirre? Dè mu dheidhinn Thumper – sin an t-ainm a th’ air an trèana an seo”.

Eubha – “No daddy! Thumper is a BOY’S name! How about Thumpelina?”

Às dèidh dhuinn Thumpelina a cheannach, chaidh sinn air an trèana.

Nuair a chaidh sinn air an trèana, thuirt an dràibhear air an tannoy “Ladies and gentlemen and Thumpelina, Welcome to the Eden Valley Railway.”

Tha an turas rud beag goirid ach tha deagh sheallaidhean rim faiceann de na h-achaidhean is beanntan agus tha e fìor mhath fuaim suaicheanta nan Thumper a chluinntinn a-rithist!

Sandford: Ceann na loidhne an-dràsta ach thathar an dùil is an dòchas gun ruig e Appleby latha de na làithean.

Sandford, Rathad-iarainn Eden Valley Railway

 

Alasdair

*Nuair a tha sinn a-mach air Penrith, a bheil fhios aig duine sam bith cò às a thàinig an t-ainm “Pioraid” air bha air Penrith a’ mhapa Gàidhlig a rinn Roy Pedersen? Neònach!

Air a phostadh ann an England, rathaidean-iarainn dùinte, Rathaidean-iarainn glèidhte, Sasainn, Uncategorized | Air a thagadh , , , | 1 bheachd

Your Wee Happy Train! #gàidhlig #gaelic

Eil cuimhne aig air na “Wee Happy Buses” ann an Glaschu bho chionn 30 bliadhna no mar sin?

thumbnail_IMG_1687

Uill, a rèir coltais, tha “trèanaichean beaga sona” gu bhith againn ann an ùine nach bi fada cuideachd.

Tha ScotRail gu bhith a’ faighinn beagan trèanaichean dealanach Clas 365 air iasad airson beagan mhìosan as t-samhradh. Tha trioblaidean teicnigeach air a bhith aca leis na trèanaichean dealanach ùra a chaidh òrdachadh airson a dhol air a’ phrìomh loidhne eadar Glaschu is Dùn Èideann ach bha aca ri tòrr de na trèanaichean diosail aca a thoirt do chompanaidhean eile. Mar sin, tha gainnead thrèanaichean ann agus tha a’ bheàrn sin gu bhith air a lìonadh leis na h-aonadan clas 365 – an Networker Express no Happy Train.

Canaidh daoine an trèana shòna ris a chionn ’s gu bheil e coltach gu bheil iad a’ dèanamh gàire.

365535_London_Kings_Cross

Aig an àm seo, tha measgachadh de thrèanaichean dealanach is trèanaichean diosail a’ ruith eadar Glaschu is Dùn Èideann ged a tha an loidhne a-nis dealanach. Leis na “trèanaichean sona” seo, bidh e comasach dhaibh trèanaichean dealanach a-mhàin a ruith eadar an dà bhaile agus bidh seirbheis nas luaith is nas uaine againn.

Tha e gu math brosnachail gu bheil cumhachd an dealain aig barrachd is barrachd de na loidhnichean ann an Alba. Sna beagan bhliadhnaichean mu dheireadh, chaidh loidhne Chomar nan Allt, Loidhne Canàl Phàislig agus Loidhne Whifflet a dhealanachadh. Tha trèanaichean dealanach a-nis a’ ruith eadar Glaschu is Dùn Èideann (taobh Bràigh na h-Eaglais Brice) cuideachd agus tha obair a’ dol air adhart gus loidhnichean dealain a chur suas gu Sruighlea/Allmhagh/Dùn Blàthain agus Glaschu gu Dùn Èideann taobh Shotts.

‘S e deagh naidheachd a tha seo oir tha trèanaichean dealanach mar as àbhaist a’ cleachdadh eadar 20% agus 35% nas lugha de CO2 na trèanaichean diosail.

Is beag an t-iongnadh gu bheil na Clas 365s cho toilichte!

Alasdair

Air a phostadh ann an busaichean, rathaidean-iarainn, Uncategorized | Air a thagadh , , , , , | 2 beachd(an)

Càite a bheil Cymdeithas yr Iaith Gymraeg nuair a tha feum agad orra? #gàidhlig #gaelic

Càite a bheil Cymdeithas yr Iaith Gymraeg nuair a tha feum agad orra?

1200px-Cymdeithas-logo.svg

Sin na bha mi a’ smaoineachadh bho chionn goirid is a mi a’ feuchainn ri tiocaidean ScotRail a cheannach airson turas a bha a’ gabhail a-steach còrr is aon mhodh còmdhail.

Carson?

Tha deagh thiocaidean ann a tha a’ gabhail a-steach trèana agus bus, bàta, trama no Subway ach chan eil fhios aig mòran dhaoine mun deidhinn agus tha iad uamhasach doirbh a lorg!

Tha e coltach ri suidheachadh na Cuimris sna 60an agus 70an. Às dèidh strì làidir airson na Cuimris le luchd-iomairt, bha aig buidhnean poblach ri foirmichean is bileagan Cuimris a dhèanamh. Ach cha robh iad a’ dèanamh cus airson innse do dhaoine gun robh iad ann is mar sin, cha robh cus fèill orra.

‘S ann mar thoradh air suidheachaidhean mar seo a bhios luchd-planadh cànain a’ bruidhinn mu ‘thairgse ghnìomhach’ no ‘active offer’. Chan eil e math gu leòr a bhith a’ tabhann seirbheis, feumaidh tu innse do dhaoine gu bheil e ann agus a bhith ga brosnachadh!

Le ScotRail, tha tòrr thiocaidean ioma-mhòdach (multimodal) ann a’ gabhail a-steach tiocaidean RailBus, Rail & Sail agus tiocaidean gu na puirt-adhair. Tiocaidean a tha nas saora agus, ann am prionnsabal, nas fhasa na bhith a’ ceannach tiocaid trèana agus an uair sin tiocaid bus no trama eile. Tha tiocaidean latha airson seirbheisean trèana ann an Srath Chluaidh cuideachd – an Daytripper agus an  Roundabout. An seòrsa rud a tha aig dùthachannan eile a tha an da-rìribh mu chòmhdhail cheangailte.

Fìor dheagh idea – ach ciamar a gheibh thu tiocaidean mar sin?

Sin an duilgheadas.

Bho chionn goirid, bha mi ag iarraidh dhol gu Cumaradh leis an teaghlach. Bha fios agam gu bheil tiocaidean ann a tha a’ gabhail a-steach trèana dhan Leargaidh Ghallda agus  bàta gu Cumaradh.

Dh’fheuch mi ri tiocaid a cheannach air-loidhne. Cha do dh’obraich e. Chaidh mi dhan inneal-thiocaidean san stèisean. Cha do dh’obraich e. Dh’fheuch mi ri tiocaid a cheannach bho neach nan tiocaidean air an trèana. Cha robh sgùbaidh aige mun tiocaid. Dh’iarr e orm bruidhinn ris an neach sa bhothan air an àrd-ùrlar ann an Stèisean a’ Mheadhain. Cha robh fios aig an duine sin nas motha is mhol esan gum bu chòir dhomh a dhol gu prìomh oifis nan tiocaidan.

Chaidh mi ann agus fhuair mi na tiocaidean. Bha iad tòrr na bu shaoire na bhith a’ ceannach tiocaidean fa leth airson na trèana is airson a’ bhàta. Cha robh e idir furasta, ge-tà!

tiocaidean

Tha seo air tachairt dhomh iomadh turas roimhe – nuair a bha mi a’ feuchainn ri dhol gu Port Adhair Ghlaschu agus gu Ùige am meas àiteachan eile. Tha beagan de na tiocaidean rim faighinn air-loidhne no bho innealan-tiocaid ach  tha a’ mhòr-chuid rim faighinn bho oifis thiocaidean no bhon ionad-fòn aig ScotRail a-mhàin. Agus fiù ’s anns na h-àiteachan sin, gu tric chan eil fhios aca mu na tiocaidean ioma-mhòdach seo. A bharrachd air seo, chan eil gin aca rim faighinn air na cairtean-tapaidh aig ScotRail – feumaidh iad a bhith air pàipear.

Bidh mi a’ dol air turas bho Phort Adhair Dhùn Èideann nas fhaide air a’ mhìos agus dh’fheuch mi ri tiocaidean a cheannach airson turas dhan Phort Adhair air an trèana agus trama. Bha na tiocaidean rim faighinn air-loidhne. Chuir mi a-steach EDA, an còd airson port Adhair Dhùn Èideann agus nochd dà dhiofar sheòrsa tiocaid – tiocaid air mu £14 agus tiocaid air mu £19. Bha an dà chuid ag ràdh Glaschu-Port Adhair Dhùn Èideann.

Cheannaich mi an fheadhainn a bu shaoire ach nuair a thog mi bhon inneal san stèisean iad, ’s e tiocaid bho Ghlaschu gu Margaidh an Fheòir a bh’ annta, gun iomadh sam bith air a’ phort adhair! Dh’fhòn mi ri ScotRail agus thuirt iad “’s e an fheadhainn air £19 a dh’fheumas tu a cheannach ma tha thu ag iarraidh dhol dhan Phort Adhair”. Bha agam ris na tiocaidean a chur air ais agus feadhainn ùra a cheannach.

railbus

Gheibhear tiocaidean RailBus do na h-àiteachan sin – ach a bheil fhios aig duine sam bith mu dheidhinn?

Agus nan robh thu ag iarraidh tiocaid RailBus fhaighinn, am biodh fios aig dràibhear a bhus gu bheil an leithid de thiocaid ann – am faigh thu air bòrd leis?? No bheil dòigh sam bith agad faighinn a-mach dè am bus a bhiodh ann, cuine, càite is dè a’ chompanaidh a tha ga ruith? Chan eil fiosrachadh sam bith air làrach-lìn ScotRail mu dheidhinn.

Chan eil teagamh sam bith ann nach eil tairgse ghnìomhach a dhìth oirnn airson tiocaidean ScotRail!

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Air a thagadh , , | Sgrìobh beachd

Turas gu Lìte air an trèana #gaidhlig #gaelic

Tha mi air a bhith air a h-uile rathad-iarainn ann an Alba a bhios a’ giùlan luchd-siubhail. Tha beagan rathaidean-iarainn ann a tha airson bathair a-mhàin, ge-tà agus chan ann tric a bhios cothrom aig daoine mar mì fhèin siubhal orra.

Tha mi air a bhith air loidhne no dhà far nach eil ann ach trèanaichean bathair mar as àbhaist – Allamhaigh- Ceann Chàrdainn-Dùn Phàrlain agus meur-loidhne Hunterston mar eisimpleir. Airson a dhol orra, feumaidh tu a dhol air turasan rèile sònraichte, rud nach tachair idir tric.

Air meur-loidhne Hunterson leis an turas-rèile an Hunterson Tracker, 2012

Tha turas rèile gu bhith aig Comann Glèidhteachas Rèile na h-Alba air an ath-mhìos a bhios a’ dol gu Lìte agus gu Millerhill ann an Dùn Èideann agus ’s mi a bhios a’ dol ann!

Ach roimhe sin, bidh mi a’ dol gu Venice far am bi mi a’ dol air an trama annasach aca aig nach eil ach aon rèile, cho math ri bhith a’ feuchainn People Mover Venice agus Vaporetti ainmeil a’ bhaile.

Alasdair

 

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn, Rathaidean-iarainn neo-àbhaisteach, treanaichean, Uncategorized | Air a thagadh , , , , , | Sgrìobh beachd