Còmhdhail Co-cheangailte a’ Cho-fhlaitheis #gàidhlig #glaschu2014

Chaidh sinn gu Geamaichean a’ Cho-fhlaitheis an-diugh gus beagan den lùth-chleasachd fhaicinn. Bha deagh latha againn sa Hydro agus chunnaic sinn sgiobannan a dìofar dùtchannan a’ gabhail pàirt.

Mar phàirt den tiocaid againn, fhuair sinn còmhdhail phoblach saor is an-asgaidh dhan tachartas. Chaidh sinn air an trèana ach bha am bus agus an subway an-asgaidh cuideachd do dhaoine a bha a’ frithealadh nan geamaichean. Chan e a-mhàin gu bheil a’ chòmhdhail phoblach airson nan Geamaichean saor is an-àsgaidh ach tha barrachd trèanaichean a’ ruith agus tha iad a’ ruith nas anmoiche air an oidhche.

 

Ciorstaidh a' dol do na Geamaichean

Ciorstaidh a’ dol do na Geamaichean

‘S e deagh rud a tha sin gun teagamh agus thug e orm smaoineachadh: carson nach eil còmhdhail cheangailte mar seo ann airson tachartasan mòra eile?

Ma tha thu a’ ceannachd tiocaid bho chompanaidh leithid TicketSoup no Ticketmaster etc, carson nach eil roghainn ann còmhdhail phoblach dhan tachartas a cheannach air prìs lasaichte mar phàirt den tiocaid? Can £1.50 a bharrachd airson còmhdhail phoblach taobh a-staigh Shrath Chluaidh, £5 airson meadhan na h-Alba no £10 airson àite sam bith eile ann an Alba.

No is dòcha gun gabhadh cìs a chur air tiocaidean airson tachartasan ciùil no spòrs mòra airson pàigheadh airson seirbheisean còmhdhail phoblach freagarrach.

Le sgeama mar seo, bhiodh barrachd airgid ann airson barrachd trèanaichean/busaichean a chur air dòigh tro bhith a’ ceannachd barrachd rolling-stock no a bhith a’ ruith trèanaichean nas anmoiche air an oidhche.

Feumar rudeigin a dhèanamh mu amannan nan trèanaichean is busaichean mu dheireadh air oidhcheannan nuair a bhios consairtean mòra a’ tachairt. Bidh consairtean a’ sgaoileadh aig 11f mar as trice ach bi na trèanaichean mu dheireadh ann an Glaschu mar as trice a’ falbh dìreach roimhe sin no dìreach às dèidh sin.

Nuair a bha mi a’ fuireach ann an Dùn Èideann agus a’ dol gu consairtean ann an Glaschu gu tric, bhiodh an trèana mu dheireadh a’ falbh aig 11.30 agus cha robh tìde gu leòr faighinn eadar na Barras no an SECC agus Sràid na Banrighinn. Agus ged a bha bus ann aig meadhan-oidhche, cha bhiodh rùm gu leòr ann uaireannan airson a h-uile duine a bha ag iarraidh air bòrd agus bhiodh iad stuicte ann an Glaschu gus an ath bhus aig 3m! Air oidhche nuair a bhios consairt san SECC no Armadillo no Ath nam Broc, bidh na miltean de chàraichean a’ lìonadh an M8 agus a’ cur maill air trafaig air feadh meadhan na  h-Alba.

Tha Geamaichean a’ Cho-fhlaitheis a’ sealltainn dè gabhas dèanamh a thaobh còmhdhail cheangailte agus tha mi an dòchas gu bheil an Riaghaltas, na h-ùghdarrasan ionadail agus na companaidhean còmhdhail air leasan ionnsachadh airson an àm ri teachd.

 

logog

 

San dol seachad, tha e caran doirbh dhomh co-dhùnadh dè na dùthchannan a leanas mi aig Geamaichean a’ Cho-fhlaitheis oir tha na dùtchannan uile as fheàrr leam uile an sàs ann! A bharrachd air Alba fhèin, chunnaic sinn a’ Chuimrigh, Èirinn a Tuath, Eilean Mhanainn, Canada, Deàrsaidh agus Sealan Nuadh – uile dùthcannan loma-làn mion-chànanan. Is bochd, ge-tà, nach eil Geamaichean a’ Cho-fhlaitheis a’ cleachdadh na cànain againn fhèin. Ged a chruthaich iad suaicheantas Gàidhlig, cha deach a chleachdadh idir. Nàire mhòr.

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Sgrìobh beachd

Turas gu Taigh-tasgaidh nan 1980an! #gàidhlig #beamish

Nuair a bha sinn air saor-làithean ann an Siorrachd Durham bho chionn goirid, chaidh sinn a dh’fhaicinn fear de na Taigh-tasgaidh a fheàrr air an t-saoghal – Beamish.

 

Càr-ballùn à Blackpool, Beamish

Tha mi air bruidhinn mu dheidhinn Beamish turas no dhà air a’ bhloga seo roimhe. ‘S e a th’ ann ach taigh-tasgaidh beò ceann a tuath Shasainn. An àite a bhith a’ dol gu togalach mòr, bidh thu a’ dol gu baile le seann bhùitean, taighean, carbadan, tuathanasan is mar sin air adhart agus chì thu daoine a’ dèanamh rudan mar a bhiodh iad bho chionn ceud no dà cheud bliadhna.

Tha an eachdraidh a’ tighinn beò agus tha gu leòr ann airson daoine aig a bheil ùidh ann an còmhdhail – rathad-iarainn bho na 1900s, rathad-iarainn bho na 1820s agus slighe-trama.

 

Puffing Billy, Beamish

Tha Beamish daonnan a’ fàs agus ‘s e am plana as ùire a th’ aca baile bho na 1950s a thogail. Tha baile bho na 1820s agus bho na 1910s ann mar-thà. Tha mi air mo dhòigh glan oir thèid loidhne bhusaichean-tràilidh a stèidheachadh mar phàirt den phròiseact ùr.

Chuir aon rud iongnadh orm, ge-tà. Tha iad a’ tòiseachadh air a’ bhaile 1950s aca ach tha mi air cluinntinn gu bheil iad a-nis a’ tòiseachadh air baile 1980s a phlanadh! Eil mi cho aosta sin?? Tha deagh chuimhne agam air na 80s agus chòrd iad rium fìor mhath ach a bheil e cho fada air ais is gu bheil feum againn air taigh-tasgaidh airson nan 80an mar-thà?!

Gu dearbha, bha iad ag iarraidh air daoine post-its a chur suas leis na cuimhneachan aca bho na 1980an. Seo na sgrìobh mi:

  • New Wave of British Heavy Metal
  • ZX Spectrum (Jet Set Willy, Manic Miner agus Chuckie Egg gu sònraichte!)
  • Stailc nam mèinnearan is daoine a’ cur an aghaidh Thatcher
  • Video recorders a’ tighinn a-mach son a’ chiad uair!
  • Fiolmaichean horror sgoinneil!

Saoil am b’ urrainn dhomh fuireach ann an taigh sa bhaile 80s aca? Chòrdadh sin rium glan.

Alasdair

Air a phostadh ann an Rathaidean-iarainn glèidhte, tramaichean, Uncategorized | Air a thagadh , | Sgrìobh beachd

Feumaidh mi seann Bhaile Durham fhàgail #gàidhlig

Bubblecar air Rathad-iarainn Weardale

Bidh sinn gu tric a’ dol gu ceann a tuath Shasainn air saor-làithean – Sgìre nan Loch, An Caisteal Nuadh, Northumberland agus Schd York a Tuath. An turas seo, ge-tà bha sinn airson àite ùr fheuchainn.

Mar sin, rinn sinn air Schd Durham an turas seo. Cha robh cus eòlais agam air an sgìre.

 

Alasdair, Jenny agus Ciorstaidh air mullach Cathair-eaglais Durham

Air mullach Cathair-eaglais Durham

Nis, tha tòrr rudan a tha math mun sgìre:

Chan aithne dhomh ach dithis às an sgìre agus tha Gàidhlig aig an dithis aca.

  • Tha e anns a’ mheadhan ma tha thu ag iarraidh a dhol gu tòrr diofar àiteachan ann an Northumberland agus An Caisteal Nuadh a bharrachd air Schd Durham fhèin.
  • Tha ainmean-àite sgoinneil ann, nam measg No Place, Bearpark agus Pity Me.
  • Tha baile Durham fhèin fìor mhath le bùithtean beaga snoga agus Cathair Eaglais a tha sgoinneil fhèin. Nas fhèarr na sin, faodaidh tu tùr na h-eaglaise a shreap. (Rabhadh: dìreach feuch gun smaoineachadh mun òran olc sgriosail sgreamhail uamhasach “I Gotta Leave Old Durham Town” le Roger Whittaker fhad’s a bhios tu ann an Durham…)
  • Tha na Durham Dales fìor mhath – coltach ris na North Yorkshire Moors.
  • Tha tòrr mòr rathaidean-iarainn ann ann/faisg air Schd Durham: Weardale, Tanfield, South Tynedale, Taigh-tasgaibh Shilton agus Taigh-tasgaidh Beamish.

Chaidh sinn an tòiseach dhan Weardale. ‘S e rathad-iarainn beag snog a tha seo a tha a’ ruith eadar Stanhope agus Wolshingham. Chaidh ath-fhosgladh mar phròiseact gus rathad-iarainn ceart a thogail ann an Weardale eadar Bishop Aukland agus Eastgate a bheireadh seachad còmhdhail poblach dhan sgìre.

 

 

Thòisich an iomairt gu math ach gu mì-fhortanach, cha do shoiribhich leis an iomairt san ùine fhada agus aig an àm seo, tha iad dìreach a’ toirt seachad seirbheis goirid airson luchd-turais is spotairean-trèana. Ach ged nach eil e a’ toirt seachadh seirbheis poblach làitheil cunbhalach air an loidhne air fad, tha an loidhne air fad ga cleachdadh airson seirbheisean bathair agus tha na seirbheisean “heritage” aca fìor mhath.

Tha na stèiseanan uamhasach spaideil agus ann am fìor dheagh chor. Tha na seirbheisean gan ruith le “Bubblecar” (Clas 122).

Tha na seallaidhean air an loidhne math dha-rìribh agus tha an luchd-obrach air leth snog. Mholainn gu mòr e.

Ri leantainn….

Alasdair

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn dùinte, Rathaidean-iarainn glèidhte | Air a thagadh | Sgrìobh beachd

Ged ’s fhada a-muigh Barraigh, ruigear e! #gàidhlig

Uaireannan bidh mi a’ gabhail truas ri loidhne an Òbain.

Bidh a h-uile duine ag ràdh gur e “turas rèile mòr an t-saoghail” a th’ ann an Loidhne na Gàidhealtachd an Iar, ach mar as trice, thathar a’ bruidhinn mun mheur don Ghearasdan/Malaig seach meur an Òbain.

Tha mi fada den bheachd gu bheil am meur dhan Òban a cheart cho math. Chan eil Mòinteach Rainteach ann ceart gu leòr ach tha e doirbh smaoineachadh air sealladh a tha buileach cho math ri Loch Obha.

 

 Stèisan an Òbain (OBN)

Stèisean an Òbain

Tha barrachd trèanaichean air an loidhne a-nis – 6 san latha Diluain-Dihaoine anns a’ chlàr-ama Samhraidh ùr. Tha àireamh an luchd-cleachdaidh air a bhith a’ fàs mean air mhean sna beagan bhliadhnaichean mu dheireadh agus tha teansa ann gum bi trèanaichean sònraichte ag amas air luchd-turais san ath chead-ruith (franchise) airson ScotRail.

Bha mi air loidhne an Òbain bho chionn goirid is mi a’ dèanamh air Barraigh air an aiseag. Chòrd e rium glan mar as àbhaist. Ceithir uairean de shàmhchair is de dheagh sheallaidhean.

 

An t-Òban

Chan eil ach aon ghearan agam mu rathad-iarainn an Òbain, ‘s e sin gun deach an togalach stèisean Bhictorianach sa bhaile aig an robh mullach glainne agus coltas snasail, a leagail sna 1980an agus togalach beag grànda a chur na àite.

Chuir mi seachad dà uair a thìde san Òban agus bhuail e orm cho eadar-dhealaichte sa tha ìre follaiseachd na Gàidhlig ann an diofar bhailtean air a’ Ghàidhealtachd. Anns an Òban (ann an Comhairle Earra-Ghàidheal is Bhòid) tha barrachd soidhnichean dà-chànanach na tha ri fhaicinn ann an cha mhòr àite sam bith eile air tìr-mòr.

 

 Soidhnichean dà-chànanach san Ògan

Dà-chànanas san Òban

Tha gu leòr soidhnichean Gàidhlig rim faicinn anns a’ Ghearastan (ann an Comhairle na Gàidhealtachd) cuideachd ach nuair a thèid thu gu Inbhir Nis – prìomh-bhaile na Gàidhealtachd a tha a-nis na chathair-bhaile, chan eil an uiread ann idir. Agus ‘s e glè bheag de Ghàidhlig a chì thu idir anns an Aghaidh Mhòr, ged a tha am baile cho cudromach do luchd-sreap is luchd-turais. Carson a tha an “crannchur còd-puist” seo  ann?

B’ e seo a’ chiad turas agam gu Barraigh agus abair gu bheil an seann-fhacal fìor “ged ‘s fhada a-muigh Barraigh, ruigear e!”. Ged a bhios an turas a’ toirt còig uairean a thìde (no còig uairean an uaireadair mar a chanadh na Barraich), ’s fhiach e!

 

DSCN9778

Bha deagh thuras agam air an MV Fear-cinnidh agus chunnaic mi Muile is Lios Mòr is Àird nam Murchan air a’ chiad leth den turas agus an uair sin, cha robh càil idir ri fhaicinn ach a’ mhuir fhèin gus am faca mi Barraigh.

Mar a thachair e, bha Balaich Bhatarsaigh air a’ bhàta agus chluich iad sa bhàr airson a’ mhòr-chuid den turas.

Tha mi air a bhith anns na h-Eileanan Siar uile a-nis (uill, na h-eileanan mòra co-dhiù – Leòdhas, na Hearadh is. Uibhist) ach ‘s e Barraigh a chòrd rium a bu mhotha.  Tha na machraichean gu sònraichte brèagha agus an t-àite loma-làn flùraichean. Tha na tràighean fìor mhath cuideachd, gu h-àraid tràighean Bhatarsaigh a tha coltach ris a’ Charibbean – agus a bha cuideachd a cheart cho blàth air an latha a bha mi ann. Tha Bàgh a’ Chaisteil uamhasach snog le Caisteal Chiousmuil sa bhàgh agus eaglais bhrèagha Reul na Mara a seasamh air cnroc os cionn a’ bhaile.

Eaglais Reul na Mara, Barraigh

‘S e eadar-dheanalchadh eile a mhothaich mi bho na h-eileanan eile gu bheil craobhan gu leòr ann an pàirtean den eilean – rud nach eil cho cumanta sna h-eileanan siar.

Bhatarsaigh

Ged a chaidh mi ann air an trèana is bàta, thill mi air a’ phlèana. Seo fear de na tursan plèana as fheàrr san t-saoghal leis a’ phlèana a’ cleachdadh na Tràighe Mòire mar raon-laighe. Bha deagh latha ann agus chunnaic mi Rùm, Eige, Colla, Muile, an t-Òban agus Arainn air an t-slighe dhachaigh.

Port Adhair Bharraigh, An Tràigh Mhòr

Mura robh thu ann am Barraigh, bu chòir dhut a dhol ann!

Rabhadh! Port Adhair Bharraigh

Alasdair
An t-slighe air fad: DUM-GLC, GLQ-OBN, OBN-CTB (bàta). BRR-GLA (plèana), GLA-GLC (bus), GLC-DUM.
Air m-iPod: Irreligiosophy (podcast), Cognitive Dissonance (podcast)

Air a phostadh ann an A' Ghàidhealtachd, Gàidhlig, rathaidean-iarainn | Air a thagadh , , , , | Sgrìobh beachd

Bho Chaerdydd gu Baile Bhòid #gàidhlig

An robh fhios agad gu bheil an t-aon ainm air prìomh stèiseanan Chaerdydd/Cardiff sa th’ air prìomh stèiseanan Ghlaschu – Queen Street is Central?

Agus coltach ri Glaschu, is e Central, no Caerdydd Canalog an stèisean as motha.

A bharrachd air seo, tha lìonra mòr dè loidhnichean suburbach ann cuideachd mar a chithear ann an Srath Chluaidh.

 

De Cymru

 

Cha robh cothrom agam a dhol air cus de na trèanaichean ionadail nuair a bha mi sa Chuimrigh bho chionn goirid ach bha mi gu sònraichte airson loidhne Bae Caerdydd (Bàgh Chaerdydd) fhaicinn. ‘S e loidhne ghoirid air seo a tha dìreach mìle a dh’àite le càr-rèile Clas 153 (sin trèana le dìreach aon charbad) a bhios a’ dol eadar meadhan a’ bhaile agus Bae Caerdydd faisg airSeanadh na Cuimrigh fad an latha. Bidh trèana ann gach 12 mionaidean.

153 320, Bae Caerdydd (CDB)

Is bochd nach eil stèisean mar seo aig Pàrlamaid na h-Alba ann an Cnoc na h-Abaide….

Tha an Seanadh ri taobh sgìre air a bheil Butetown – “Baile Bhòid” na Cuimrigh! Tha an t-ainm a’ comharrachadh gun deach an sgìre a thogail an toiseach le Marcais (Marquess) Bhòid. ‘S e sgìre gu math ioma-chultarach a th’ ann le coimhearsnachd mhòr de Shomalaich .

Ri taobh sgìre Butetown a tha gu math bochd, tha sgìre Bae Chaerdydd a tha gu math gu math beartach le bùithtean, taighean-bìdh is taighean-sinnse daora. ‘S e àite beòthail brèagha a th’ ann le tòrr ri dhèanamh agus le sealladh sgoinneil den bhàgh.

Ma tha thu dèidheil air Dr Who is Torchwood, chan eil àite sam bith eile air an t-saoghal a tha cho math. Fhuair mi fèineag ri taobh Tùr Torchwood agus lorg mi plac a tha a’ comharrachadh Ianto Jones aig Torchwood.

Fèineag Torchwood!

Às dèidh latha sgoinneil ann an Caerdydd ann am meadhan a’ bhaile is ann am Bae Caerdydd, rinn sinn air Y Mochyn Du, taigh-sinnse na Cuimris airson deochag agus dh’òrdaich mi pinnt ann an droch Chuimris!

An ath latha, rinn sinn air Casnewydd/Newport. Thuirt a h-uile duine à Caerdydd gun robh Casnewydd air leth garbh agus grod ach chòrd an t-àite rium glan. Tha am baile feumach air leasachadh eaconomach ceart gu leòr ach tha deagh spiorad san àite is tha e car coltach ri Glaschu.

150 206, Casnewydd (NWP)

Chaidh sinn a-mach gu pinnt ann an Casnewydd agus chuir e iongnadh mòr orm nach do chosg pinntean lagair ach £2.10. Tha co-dhiù 15 bliadhna bho bha e cho saor sin ann an Glaschu no Dùn Èideann!

Tha a’ Chuimrigh sgoinneil. Tha e daonnan na bhrosnachadh mòr dhomh Cuimris fhaicinn is a chluinntinn sa h-uile àite agus a’ faicinn cho soirbheachail sa tha fèin-riaghladh air a bhith dhan dùthaich. Tha mi an dòchas nach bi e fada gun an till mi is gun siubhail mi air barrachd de na rathaidean-iarainn – mòr is beag!

Alasdair

Tùr Torchwood

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn | Air a thagadh , , , , | Sgrìobh beachd