Coatbridge – Baile na h-Àithne a’ chinn a Tuath #gàidhlig

OK – chan e Àithne (Athens) a’ Chinn a Tuath a chanas iad ri Coatbridge idir, ged a bhiodh e gu math iomchaidh nam bheachd*! 

‘S e am far-ainm ceart a th’ air Coatbridge Crewe a’ Chinn a Tuath oir coltach ri baile ainmeil na rèile ann an Cheshire, tha Coatbridge loma-làn rathaidean-iarainn. Tha ceithir rathaidean-iarainn a’ dol tron bhaile agus tha tèirmineal bogsaichean-luchd (containers) ann cuideachd cho math ri Taigh-tasgaidh Summerlee far am faic thu tramaichean Ghlaschu is Shiorrachd Lannraig a’ ruith a h-uile latha.

Trama Ghlaschu, Summerlee

Agus nas cudromaiche na sin, chan eil dìreach stèisean no dhà ann – tha sia ann uile gu lèir! ‘S iad sin BlairhillCoatbridge MeadhainCoatbridge SunnysideCoatdykeCoille na Cille (Kirkwood); agus Whifflet. Chan eil sin idir dona airson baile le dìreach 40,000 a’ fuireach ann.

Abair gur e deagh ainmean a th’ air na stèiseanan cuideachd. Saoil carson a tha Coatbridge Sunnyside air? Agus nach e ainm fìor shnog a tha ann an Whifflet! (Tòrr nas brèagha na an stèisean fhèin a tha suidhichte anns a’ phàirce-chàraichean aig B&Q mòr ann am meadhan pàirce-gnìomhachais!)

Chunnaic mi seo uile le mo shùilean fhèin nuair a bha mi ann an Coatbridge an latha roimhe air adhbharan rèile. Chaidh loidhne Whifflet a dhealanachadh (electrified) bho chionn goirid agus thòisich na trèanaichean dealain Didòmhnaich anns a’ chlàr-ama ùr aig ScotRail agus bha mi airson an t-seirbheis ùr fheuchainn.

Chaidh loidhne Whifflet ath-fhosgladh ann an 1993 mar mheur-loidhne bho Ghlaschu Mheadhain (Àrd-ìre) a’ cleachdadh aonadan dìosail. Seo mar a bha an loidhne eadar 1993 agus 12/2014.

Mar a bha loidhne Whifflet 1993-Dubhlachd 2014

Chan e meur-loidhne bheag bhochd a th’ ann tuilleadh, ge-tà oir tha i a-nis na pàirt de lìonra Loidhne Earra-Ghàidheil (The Argyle Line) a tha a’ ruith tro Ghlaschu Mheadhain (ìre-ìosal) agus air adhart gu Muileann Gàidh is An Dail Mhòr air aon taobh agus gu Tobar na Màthar is cearcal Hamaltan air an taobh eile. Tha na trèanaichean dealanach a’ leantainn air adhart do Chomar nan Allt cuideachd agus tha seirbheisean Didòmhnaich ann a-nis airson a’ chiad uair.

Loidhne Whifflet mar a tha i a-nis

‘S e deagh adhartas a tha seo airson muinntir Whifflet (Na Whiffletaich?) agus ceanglaichean tòrr nas fhèarr aca leis an t-saoghal mhòr – agus leis a’ chòrr de Choatbridge!

Chaidh mi ann Diluain gus an t-seirbheis ùr fheuchainn. Ghlac mi an trèana ann an Ionad Taisbeanaidh (EXG) às dèidh srùbag ann an Coffee and Craic – agus rinn mi air Whifflet. A chionn ‘s gu bheil seirbheisean Whifflet a’ dol tro loidhne an Low Level, tha iad a’ stad aig barrachd stèiseanan (Sràid Earra-Ghàidheil, Baile na Drochaid, Dail Mearnaig, An Ruadh-Ghleann) na b’ àbhaist.

An uair sin, tha an trèana a’ dol air ais air loidhne an High Level agus air loidhne Whifflet agus tro na stèiseanan àbhaisteach. Agus abair loidhne! ‘S e ainm gu math iomchaidh a th’ ann an Cair Maol – tha e gu math gu math maol. Eadar Mount Vernon agus Baillieston, thèid thu seachad air far an robh Sù Ghlaschu uair. Dhùin e ann an 2003 agus a rèir Wiki:

The site is now largely populated by private homes with some derelict remnants of the zoo left; the vacant disused land has become a haven for neds and anti-social behaviour.

Thèid thu seachad cuideachd air an òtrach mhòr a chithear bhon M74 agus factaraidh a tha a’ dèanamh peallaidean fiodha a-mach à seann fiodh airson teas uaine a chruthachadh. Inntinneach!

Nuair a chaidh sinn tro Bhàrr Gheadaidh, smaoinich mi mu Geadaidh Lee bho Rush agus dh’èist mi ri Subdivisions air m’ ipod. (Bheir mi deagh sgleog dhan chiad duine a chanas gu bheil mi a’ coimhead coltach ris! Tha fhios agam agus tha mi air a chluinntinn iomadh turas roimhe! Is bochd gur e a choltas a fhuair mi seach a thalant ciùil no a cuid airgid……)

Geddy Lee

Bha mi a’ dèanamh fiughair ris an stèisean: Coille na Cille. Bha mi a’ smaoineachadh bhon ainm gur e baile beag snog a bhiodh ann ach leis an fhìrinn innse, bha coltas air leth garbh air an àite is gun ach da high rises ann.

Agus an uair sinn, ràinig sinn ar ceann-ùidhe – Whifflet. Cha robh sinn ann ach airson còig mionaidean – bha e fuar agus cha robh dad ann ri dhèanamh – agus an uair sin, ghlac sinn an trèana air ais gu Glaschu taobh Cearcall Hamaltan – bha mi airson Coille na Cille a sheachnadh!

Droch dhealbh aig Stèisean Whifflet – ach bha e fuar agus cha robh dad ann ri dhèanamh is mar sin, cha do dh’fhuirich sinn ro fhada!

‘S e deagh bhliadhna a bh’ ann an 2014 airson còmhdhail rèile uaine ann an Alba le seirbheisean dealanach a-nis a’ ruith air loidhne Chomar nan Allt, loidhne Whifflet agus loidhne Tobar na Màthar gu Comar nan Allt.

Alasdair

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn, tramaichean | Air a thagadh , , , , , | Sgrìobh beachd

Liosta nan liostaichean! #gàidhlig

Mar a dh’aithris mi roimhe air a’ bhloga seo, tha mi gu math deidheil air liostaichean.

Bidh mi a’ cumail liosta de na tursan rèile air fad agam air an làrach-lìn Railmiles – liosta a chlàraicheas gach turas agus a dh’obraicheas a-mach cia mheud mìle-rìle a nì mi. Am-bliadhna, tha mi air cha mhòr 20,000 mìle a dhèanamh gu ruige seo.

Bho chionn goirid, lorg mi làrach-lìn eile a chlàraicheas a h-uile turas pleana agad cuideachd: www.ba97.com. Tha seo fìor mhath ach eu-choltach ri trèanaichean, tha mi a’ feuchainn gun phleanaichean a chleachdadh mòran idir air adhbharan àrainneachdail. Mar sin, tha mi air nas lugha na 5,000 mìle pleana a dhèanamh sa chòig bliadhna mu dheireadh, an coimeas ri is dòcha 80,000 mìle rèile.

flight diary

Saoil a bheil prògram ann airson mìltean bus no mìltean aiseig a chlàradh cuideachd? No am biodh sin dìreach a’ dol ro fhada?

A bharrachd air seo, tha mi air stòr-dàta a dhèanamh den a h-uile stèisean rèile far an do no ghlac mi no far an do dh’fhàg mi trèana riamh. Postaidh mi e air a’ bhlogsa seo latha de na làithean.

Bronach no cool? Chan eil mi cinnteach…

mapa

Alasdair

Air a phostadh ann an Uncategorized | Air a thagadh , | 1 bheachd

Loidhne eile nan Crìochan #gàidhlig

Feithidh tu 45 bliadhna airson seirbheis rèile sna Crìochan agus an uair sin, thig dà aig an aon àm!

Stèisean Bhearaig

Bho 1969, chan eil stèisean rèile sam bith air a bhith anns na Crìochan, suidheachadh tàmailteach dha-rìribh.

Gu fortanach, tha an suidheachadh seo gu bhith ag atharrachadh a dh’aithghearr.

Tha tòrr a bhith anns na naidheachdan mu Rathad-iarainn nan Crìochan (Slighe a’ Waverley) eadar Dùn Èideann is Gala/Tweedbank a dh’fhosglas ann an 2015.

Chaidh fhoillseachadh cuideachd bho chionn goirid, ge-tà, gum bi stèisean eile san sgìre mun bhliadhna 2016: seo Reston air Prìomh-loidhne a’ Chosta an Ear (ECML) eadar Dùn Bàrr is Bearaig. Bidh stèisean eile ann aig Linton an Ear ann an Lodainn an Ear cuideachd agus thèid na stèiseananan ùra seo a fhrithealadh le seirbheis ionadail ùr aig ScotRail eadar Dùn Èideann is Bearaig.

Cha robh trèana sam bith aig ScotRail a’ stad aig Dùn Bàrr gu 2010 agus mar sin, ‘s e East Coast a bhios a’ stiùireadh an stèisean. Tha seo gu bhith ag atharrachadh ge-tà agus tha e gu bhith air a stiùireadh le ScotRail san àm ri teachd. Tha seo a’ ciallachadh gum bi soidhnichean Gàidhlig ann. Yay!

Alasdair

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn | Air a thagadh | Sgrìobh beachd

Cofaidh is Craic ann an Glaschu #gàidhlig @CoffeeAndCraic

Mar as trice, bidh mi a’ coimhead air tursan rèile gu math fada air a’ bhloga seo ach chaidh mi air turas goirid ach fìor mhath Disathairne.

Ionad Taisbeanaidh (EXG)

Ghabh mi an trèana bho Ghlaschu Mheadhain gu Ionad Taisbeanaidh (far a bheil soidhne Gàidhlig ùr air a dhol suas bho chionn goirid) agus choisich mi gu Sràid Elderslie faisg air làimh airson a dhol gu Coffee and Craic, a’ bhùth cofaidh ùr airson coimhearsnachd Ghàidhlig Ghlaschu.

Air an t-slighe, chaidh mi gu Glaschu Mheadhain (ìre ìosal – GCL) agus bha e gu math gu math trang. Dh’fhaighnich mi do chuideigin “càite a bheil a h-uile duine a’ dol?”

“Dhan Hydro a dh’fhaicinn Nicola”.

“Cò Nicola?” Dh’fhaighnich mi agus mi a’ smaoineachadh gun robh e a’ bruidhinn air rionnag pop air choireigin a bha gu bhith a’ dèanamh consairt.

“Prìomh Mhinistear Nicola” arsa e. Nach mi a bha a’ faireachdainn gòrach!

Co-dhiù, cha b’ e poilitigs a bha romhainn ach cànan is cofaidh!

Tha Cofaidh is Craic gu math gu math faisg air Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu agus ruigear e an dàrna cuid bho Stèisean Ionad Taisbeanaidh (EXG – ma tha thu a’ tighinn bho Stèisean a’ Mheadhain) no bho Charing Cross (CHC – ma tha thu a’ tighinn bho Stèisean Sràid na Banrighinn).

‘S e bùth cofaidh snog a th’ ann an Cofaidh is Craic a chaidh a mhaoineachadh tro crowdfunding (maoineachadh-sluaigh?) mar iomairt shòisealta. Agus abair thusa gun robh feum air a leithid! Tha na mìltean de luchd-labhairt is luchd-ionnsachaidh Gàidhlig ann an Glaschu ach cha robh àite cruinneachaidh aig a’ choimhearsnachd gu ruige seo. Tha tachartasan Gàidhlig ann ceart gu leòr, ach tha e cudromach gum bi cothroman coinneachaidh neo-fhoirmeil ann cuideachd.

‘S e bùth gu math uaine a tha seo cuideachd, a’ cleachdadh stuth air a shuas-chuairteachadh (upcycled) agus ailtireachd-sgudail (junktecture) a bharrachd air biadh is cofaidh bho chompanaidhean ionadail.

Cha robh mi ann ach airson uair a thìde no mar sin ach chunnaic mi daoine le Gàidhlig bho thùs, pàrantan le clann anns an sgoil agus luchd-ionnsachaidh ann fhad’s a bha mi ann.

Mholainn Cofaidh is Craic gu mòr agus bu chòir do gach duine aig a bheil Gàidhlig – no a tha ga h-ionnsachadh – a dhol ann gu tric is minig!

Alasdair

 

Air a phostadh ann an Gàidhlig | 2 Comments

Cumhachdan ùra dhan Chuimrigh #gàidhlig

Tha tòrr air a bhith anns na naidheachdan bho chionn goirid mu chumhachdan ùra do Phàrlamaid na h-Alba. An robh fhios agad, ge-tà, gu bheil Seanadh na Cuimrigh gu bhith a’ faighinn cumhachd cudromach ùr a dh’aithghearr cuideachd?

Tramffordd y Gogarth, Llandudno

Tramffordd y Gogarth, Llandudno

Dh’aithris mi às t-Samhradh gun robh fèin-riaghaladh air piseach a thoirt air seirbheisean rèile na Cuimrigh agus gun robh deasbad a-nis ann am bu chòir barrachd chumhachdan a bhith aig Seanadh Nàiseanta na Cuimrigh air rathaidean-iarainn.

Dh’fhiollsich Riaghaltas na RA na bu thràithe an t-seachdain seo gum biodh cead-ruith (franchise) airson franchise rèile na Cuimrigh is nan Crìochan air a thiomnadh (devolved) gu Seanadh na Cuimrigh mar a tha seirbheisean ScotRail do Phàrlamaid na h-Alba mar-thà.  Deagh naidheachd!

Alasdair

Air a phostadh ann an rathaidean-iarainn, Uncategorized | Air a thagadh , , , | Sgrìobh beachd